تأثیر اندک مکملها بر استحکام استخوان
کلسیم و ویتامین D برای ساخت و حفظ تراکم استخوانها ضروریاند، اما تبدیل این نیاز به مصرف مکملهای دارویی، لزوماً به معنای محافظت از استخوانها در برابر شکستگی نیست. نتایج یک بررسی گسترده که در مجله The BMJ منتشر شده، این موضوع را تأیید میکند. طبق این گزارش، مصرف جداگانهی هر یک از این دو ماده، تأثیر قابلتوجهی در کاهش خطر شکستگی یا زمینخوردن ایجاد نمیکند.
حتی زمانی که کلسیم و ویتامین D به صورت همزمان مصرف شدند، کاهش خطر شکستگی آنقدر ناچیز بود که از دیدگاه پزشکی، این میزان تغییر «غیرقابلتوجه» ارزیابی میشود.
تحلیل دادههای ۱۵۰ هزار شرکتکننده
پژوهشگران برای رسیدن به این نتیجه، دادههای ۶۹ مطالعه مختلف را زیر ذرهبین قرار دادند. در این تحلیل کلان، بیش از ۱۵۰ هزار نفر شرکت داشتند. نتایج بهدستآمده در گروههای مختلف تقریباً مشابه بود و هیچ تفاوت بنیادینی در پاسخ به مکملها دیده نشد. این گروهها شامل موارد زیر بودند:
- افراد مسن
- بیماران مبتلا به پوکی استخوان
- افرادی که سطح ویتامین D در بدنشان پایین بود
- کسانی که سابقه زمینخوردن یا شکستگی داشتند
مرز میان پیشگیری عمومی و درمان کمبود
این یافتهها به معنای بیفایده بودن مطلق ویتامین D نیست. پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه بر تجویز «عمومی» مکملها برای پیشگیری متمرکز بوده است، نه درمان کمبودهای شدید. در واقع، تعداد مطالعات مربوط به افراد مبتلا به کمبود شدید ویتامین D در این بررسی بسیار کم بود و افرادی که داروهای تخصصی پوکی استخوان مصرف میکردند نیز در این پژوهش حضور نداشتند.
بنابراین هنوز مشخص نیست مصرف مکملها در گروههای خاص (مانند مبتلایان به کمبود شدید) چه تأثیری دارد. اما نکته کلیدی اینجاست: تجویز گسترده ویتامین D برای همه افراد با هدف پیشگیری از شکستگی، احتمالاً آنقدر که تصور میشد مؤثر نیست.
هرچند کاهش تراکم استخوان و ضعف عضلانی در افرادی که سطح کلسیم و ویتامین D پایینی دارند مشهود است و همین موضوع باعث شده سالهاست این مکملها بهویژه برای سالمندان توصیه شوند، اما شواهد جدید نشان میدهد این توصیهها باید بازنگری شوند.