بسیاری از مردم تصور میکنند تزریق واکسن آنفولانزا مانند یک سپر نفوذناپذیر عمل میکند و از هرگونه ابتلا به سرماخوردگی یا آنفولانزا جلوگیری میکند. اما واقعیت پزشکی پیچیدهتر است. دکتر مرادی تأکید میکند که هدف اصلی واکسن، ایجاد یک لایه دفاعی برای کاهش شدت بیماری و جلوگیری از عوارض مرگبار است، نه لزوماً حذف کامل احتمال ابتلا.
چرا واکسن آنفولانزا ۱۰۰ درصد اثر نمیکند؟
ویروس آنفولانزا برخلاف بسیاری از بیماریها، ماهیت تغییرپذیری دارد. هر سال سویههای مختلفی از این ویروس در نقاط مختلف جهان شناسایی میشوند و سازمان بهداشت جهانی (WHO) بر اساس پیشبینیها، سویههای احتمالی سال آینده را تعیین میکند. اگر سویه غالب در یک منطقه با سویههای موجود در واکسن متفاوت باشد، اثربخشی واکسن کاهش مییابد.
علاوه بر این، سیستم ایمنی هر فرد متفاوت است. سن، بیماریهای زمینهای و وضعیت تغذیه بر میزان پاسخ بدن به واکسن تأثیر میگذارد. در برخی افراد، پاسخ ایمنی ضعیفتر است و واکسن نمیتواند سطح لازم از پادتنها را برای دفع کامل ویروس ایجاد کند.
تفاوت بین ابتلا و شدت بیماری
نکته کلیدی اینجاست که حتی اگر فرد واکسینه شده به آنفولانزا مبتلا شود، تجربه بیماری او با کسی که واکسن نزده است، متفاوت خواهد بود. واکسن باعث میشود بدن با ویروس آشنا باشد و در صورت ورود، سریعتر واکنش نشان دهد. این موضوع احتمال بستری شدن در بیمارستان یا ابتلا به ذاته پنومونی (سینهپهنه) را بهشدت کاهش میدهد.
برای مقابله با بیماریهای فصلی، تکیه بر یک روش کافی نیست. در کنار واکسیناسیون، رعایت موارد زیر توصیه میشود:
- شستشوی مداوم دستها برای کاهش انتقال ویروس از سطوح آلوده.
- رعایت فاصله اجتماعی در محیطهای بسته و شلوغ در زمان اوج بیماری.
- تقویت سیستم ایمنی از طریق تغذیه مناسب و خواب کافی.
- استفاده از ماسک در محیطهای پرخطر برای افرادی که بیماری زمینهای دارند.
در نهایت، واکسیناسیون همچنان بهترین ابزار موجود برای مدیریت همگانی آنفولانزا است و کاهش فشار بر سیستم بهداشتی کشور را تضمین میکند، حتی اگر ایمنی مطلق ایجاد نکند.