رویا رشیدپورایی، نماینده جدید کشوری ایران در انجمن جهانی حقوق پزشکی (WAML)، این جایگاه را فراتر از یک عنوان شغلی و در قالب یک مسئولیت علمی تعریف میکند. این انجمن که پیشینه فعالیتش به سال ۱۹۶۷ میلادی بازمیگردد، طی دهههای گذشته دایره فعالیتهایش را بهگونهای گسترش داده است که مفاهیم سنتی حقوق پزشکی را در بر بگیرد.
بنیه علمی ایران در حقوق سلامت و اخلاق زیستی
حوزه اثرگذاری WAML تنها به مفاهیم محدود حقوق پزشکی نمیرسد. این سازمان روی محورهای کلیدی و پیچیدهای تمرکز دارد که مستقیماً با آینده سلامت انسان در ارتباط است. محورهای اصلی فعالیت این انجمن عبارتند از:
- حقوق سلامت و پزشکی قانونی
- اخلاق پزشکی و اخلاق زیستی
- بررسی پیامدهای تحولات فناوری در سیاستگذاریهای حقوقی و اخلاقی
- تأثیرات نوظهور پزشکی بر قوانین بینالمللی
حضور ایران در این سطح، نتیجه ظرفیتهای علمی متخصصان ایرانی است. جامعه پزشکی و حقوقی کشور در سالهای اخیر در حوزههای پژوهشی و حرفهای درخشیدهاند و همین پشتوانه علمی، بستر حضور فعال و اثرگذار در عرصههای جهانی را فراهم کرده است.
تمایز نمایندگی علمی با جایگاههای اجرایی
یک نکته کلیدی در مورد این انتصاب، تفکیک نقش نماینده کشوری از پستهای سیاسی یا اجرایی است. رشیدپورایی تصریح میکند که این جایگاه، به هیچ عنوان نمایندگی دولت یا یک سمت اداری در WAML نیست. همچنین باید میان این نقش و عضویت دارای حق رأی در هیئت حکام انجمن تفاوت گذاشت.
وظیفه اصلی نماینده کشوری، ایفای نقش به عنوان «حلقه ارتباطی» است. این پل دوطرفه قرار است دو هدف استراتژیک را دنبال کند: نخست، انتقال تحولات و فرصتهای علمی بینالمللی به جامعه تخصصی داخل ایران و دوم، معرفی ظرفیتها و تجربیات علمی ایران به جامعه جهانی.
تغییر پارادایم؛ حقوق پزشکی در عصر هوش مصنوعی
امروزه حقوق پزشکی دیگر را نمیتوان تنها در چارچوب مفاهیم کلاسیکی مثل «رضایت بیمار» یا «مسئولیت پزشک» تعریف کرد. سرعت تغییرات در دنیای سلامت چنان زیاد است که پرسشهای حقوقی و اخلاقی جدیدی پدید آمدهاند.
تکنولوژیهای نوظهوری همچون هوش مصنوعی، مدیریت دادههای سلامت، ژنتیک و پزشکی شخصیسازیشده، مرزهای سنتی حقوق را جابهجا کردهاند. سلامت دیجیتال و فناوریهای نوین، حقوقدانان و پزشکان را به بازنگری در قوانین و اخلاق پزشکی وادار کرده است تا بتوانند با پیچیدگیهای دنیای مدرن همگام شوند و پاسخهای حقوقی دقیقی برای چالشهای نوین بیابند.