بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، در تحلیل مفهوم «دولت فرومانده» تأکید کرد که این تعبیر فراتر از یک تحلیل علمی و بیشتر یک مفهوم سیاسی است. وی معتقد است اگر دولت را صرفاً مجموعهای از وزارتخانهها بدانیم، تحلیل آن در سطح عملکرد اجرایی کابینه خواهد بود، اما در ادبیات حکمرانی، دولت شامل ظرفیتهای رسمی کشور برای تصمیمگیری، اجرا، تنظیمگری، تأمین امنیت، تولید اعتماد و نمایندگی منافع ملی است.
تفاوت ناکارآمدی دستگاهها با فرسایش حکمرانی
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با تفکیک میان ضعفهای موردی و فرسایش ساختاری، خاطرنشان کرد:
- دولت فرومانده: دولتی است که به تدریج تواناییهای کلیدی خود از جمله حل مسئله، اقناع جامعه، حفظ انسجام، مدیریت بحران و برقراری ارتباط مؤثر با جهان را از دست میدهد.
- فرسایش ظرفیت: در وضعیت دولت فرومانده، مسئله از سطح ناکارآمدی یک دستگاه خاص فراتر رفته و به مرحله فرسایش ظرفیتهای کلی حکمرانی میرسد.
پروژه دشمن برای ایجاد وضعیت «نه جنگ، نه صلح»
نگاهداری با اشاره به استراتژیهای دشمنان ایران، وی را به دنبال ایجاد فرسودگی در نظام حکمرانی دانست. وی تصریح کرد که پس از عدم موفقیت در پیروزی نظامی سریع، دشمن به دنبال مسیرهای غیرنظامی است.
وی افزود که هدف دشمن قرار دادن کشور در وضعیت «نه جنگ و نه صلح» است تا از این طریق، پروژه دولت فرومانده را پیش ببرد. این پروژه از سه منظر دنبال میشود:
- در سطح داخلی: از بین بردن باور مردم به توانایی نهادهای رسمی در حل مسائل کشور.
- در سطح خارجی: پرریسک و ناتوان جلوه دادن شرکای بالقوه ایران در عرصه بینالمللی.
- در سطح اقتصادی و عمومی: کوتاه شدن افق تصمیمگیریهای اقتصادی و ایجاد فضای بنبست در فضای عمومی جامعه.