بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، در تحلیل مفهوم «دولت فرومانده» خاطرنشان کرد که این تعبیر فراتر از یک تحلیل عملکردی در سطح قوه مجریه است و به معنای از دست رفتن ظرفیتهای کلان کشور در تصمیمگیری، تنظیمگری و تأمین امنیت میباشد.
ویژگیهای دولت فرومانده در ادبیات حکمرانی
وی در توضیح تفاوت میان ناکارآمدی اجرایی و فرسایش حکمرانی، به ویژگیهای اصلی دولتی که دچار فرسودگی شده است اشاره کرد. به گفته نگاهداری، دولت فرومانده دولتی است که در آن:
- توانایی حل مسئله و مدیریت بحران به تدریج از دست میرود.
- قابلیت اقناع جامعه و حفظ انسجام داخلی کاهش مییابد.
- ارتباط مؤثر با جهان و نمایندگی منافع ملی دچار اختلال میشود.
- مسئله از سطح ضعف در یک یا چند وزارتخانه، به مرحله فرسایش ظرفیتهای حکمرانی ارتقا مییابد.
دولت فرومانده به عنوان پروژه غیرنظامی دشمنان
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به تغییر محاسبات دشمنان در مورد قدرت ایران، تصریح کرد که پس از عدم موفقیت در مسیرهای نظامی، تلاشها به سمت روشهای غیرنظامی تغییر جهت داده است.
او با اشاره به وضعیت «نه جنگ و نه صلح»، معتقد است دشمن تلاش میکند کشور را در این وضعیت نگه دارد تا نظام حکمرانی دچار فرسودگی شود. از نظر وی، پروژه دولت فرومانده میتواند راهی برای رساندن کشور به نقطهای باشد که در آن مردم نسبت به توانایی نهادهای رسمی برای حل مسائل دچار بیاعتمادی شوند.