تحریک زمین‌لرزه‌های آهسته: کشش گرانشی ماه و خورشید چه نقشی دارند؟

پژوهشگران معتقدند که کشش گرانشی خورشید و ماه، علاوه بر ایجاد جزرومد در اقیانوس‌ها، پوسته جامد زمین را نیز به آرامی می‌کشد و می‌فشارد. این تغییرات جزئی، در حد چند کیلوپاسکال – معادل فشار ملایم یک دست – هستند. با این وجود، مشاهده شده است که این نیروها می‌توانند زمین‌لرزه‌های آهسته را در برخی گسل‌ها تحریک کنند. برای بررسی این اثر، محققان از یک مدل رایانه‌ای گسل استفاده کردند. نتایج نشان داد که اگر دوره تکرار تنش کشندی با زمان واکنش طبیعی گسل هماهنگ باشد، گسل ممکن است به آن حساس‌تر شود. نویسندگان این پژوهش، این پدیده را تشبیه به هل دادن آرام تاب با آهنگ مناسب کرده‌اند؛ همان‌طور که هل دادن آرام تاب با آهنگ مناسب می‌تواند دامنه حرکت آن را بیشتر کند، تغییرات ضعیف اما تکرارشونده تنش نیز ممکن است سرعت لغزش یک گسل حساس را افزایش دهند. به عبارت دیگر، خورشید و ماه تنش زمین‌ساختی را که در گسل‌ها انباشته می‌شود ایجاد نمی‌کنند، بلکه نیروهای کشندی می‌توانند در شرایط مناسب، زمان یا شدت لغزش گسلی را که از پیش آماده لغزش است، تغییر دهند. این تغییرات در مقیاس روزمره مشهود نیستند، اما برای گسل‌هایی که تحت فشار شدید قرار دارند، اهمیت پیدا می‌کنند. گسل‌ها شکستگی‌های موجود در پوسته زمین‌اند که دو سوی آن‌ها امکان حرکت نسبت به یکدیگر را دارند. در برخی از این گسل‌ها، حرکت صفحات زمین‌ساختی به‌تدریج فشار زیادی ایجاد می‌کند و سنگ‌ها را به نقطه‌ای نزدیک می‌کند که لغزش امکان‌پذیر شود. بنابراین، زلزله‌هایی که شاید هیچ‌کس احساس نکند، می‌توانند ناشی از این نیروهای کشندی باشند.