
به گزارش رکنا، وقتی خانه را تمیز میکنیم، بوی خوش شویندهها معمولاً این تصور را ایجاد میکند که محیط کاملاً پاک و تازه شده است؛ اما تحقیقات جدید نشان میدهد ماجرا میتواند پیچیدهتر باشد. پژوهشگران دانشگاه پردو بررسی کردهاند که ترکیبات معطر موجود در محصولات شوینده چگونه با ازون موجود در هوای داخل ساختمان واکنش نشان میدهند. نتیجه این بررسی نشان میدهد این واکنش میتواند به تشکیل ذرات فوقریز منجر شود؛ ذراتی که بسیار کوچکاند و با چشم قابل مشاهده نیستند.
تمیزکاری چگونه آلودگی نامرئی تولید میکند؟ کارهایی مانند تی کشیدن، اسپری کردن مواد شوینده روی سطوح و پاک کردن آنها میتواند ترکیبات شیمیایی معطر را وارد هوای خانه کند. این ترکیبات در برخی شرایط با ازون واکنش میدهند و محصولات شیمیایی جدیدی ایجاد میکنند که بخشی از آنها میتواند به شکل ذرات فوقریز در هوا ظاهر شود. بر اساس یافتههای پژوهشگران، این ذرات آنقدر کوچک هستند که بسیاری از دستگاههای معمول پایش کیفیت هوای خانگی نیز ممکن است آنها را بهخوبی شناسایی نکنند.
حتی شویندههای گیاهی هم لزوماً بیخطر نیستند؛ یکی از نکات قابل توجه این پژوهش آن است که واکنش مورد بررسی فقط به شویندههای معمولی محدود نمیشود. برخی محصولات موسوم به طبیعی یا گیاهی نیز حاوی اسانسها و ترکیبات معطر هستند. این مواد میتوانند حاوی ترپنها باشند؛ ترکیباتی معطر که در بسیاری از گیاهان و اسانسها وجود دارند و در شرایط مناسب میتوانند با ازون واکنش دهند. بنابراین عبارت «طبیعی» بهتنهایی به معنای حذف احتمال این واکنش شیمیایی نیست.
لامپهای UV-C چه نقشی دارند؟ پژوهشگران همچنین شرایطی را بررسی کردند که در آن از لامپهای فرابنفش UV-C برای ضدعفونی استفاده میشود. برخی از این تجهیزات میتوانند در اثر واکنشهای مرتبط با اکسیژن، ازون ایجاد کنند. در آزمایش انجامشده، غلظت ازون به حدود 20 تا 40 قسمت در میلیارد رسید و هنگامی که این ازون با ترکیبات معطر موجود در شویندهها تماس پیدا کرد، تشکیل ذرات فوقریز افزایش یافت.