مرز میان تورم و ابرتورم
تورم مسیری پلکانی دارد. همه چیز از سطوح پایین شروع میشود و اگر تداوم یابد، به تورم شتابان و در نهایت به نقطه بحرانی یعنی ابرتورم میرسد. در این مرحله، اعتماد عمومی به پول ملی فرو میپاشد و قیمتها با سرعتی خارج از کنترل افزایش مییابند.
حسینی هاشمی در میزگرد تلویزیون همشهری تأکید کرد اقتصاد ایران هنوز در این نقطه قرار نگرفته است. او با اشاره به فاصله موجود تا این مرحله بحرانی، معتقد است کشور باید از پیشگیری در این مسیر اطمینان یابد و اجازه ندهد شرایط به آن سمت حرکت کند.
ستونهای مقاومت در برابر شوکها
اینکه اقتصاد ایران با وجود تحریمهای طولانی و فشارهای خارجی هنوز به ابرتورم نرسیده، اتفاقی نیست. ظرفیتهای داخلی در بخشهای تولید، کشاورزی و خدمات، ضربهگیرهای اصلی این مسیر بودهاند. حتی محدودیتهای احتمالی در مسیرهای دریایی، با تکیه بر موقعیت جغرافیایی و استفاده از شبکههای زمینی و ریلی کشورهای همسایه، تا حدی جبران شده است؛ هرچند این جایگزینها هزینه و زمان بیشتری میطلبند.
با این حال، نباید این مقاومت را با «وضعیت مطلوب» اشتباه گرفت. فشار تورمی بر مردم همچنان بالاست و لزوم کاهش سریع این فشارها را نمیتوان نادیده گرفت.
ریشههای ساختاری؛ موتور محرک تورم
درک تورم مستلزم بررسی رابطه میان سه ضلع پول، تولید و قیمتهاست. وقتی نقدینگی با سرعتی فراتر از ظرفیت تولید رشد کند، تعادل بازار به هم میخورد. به باور حسینی هاشمی، درمان تورم بدون جراحی عوامل زیر ممکن نیست:
- مدیریت رشد نقدینگی
- کاهش کسری بودجه
- رفع ناترازی در نظام بانکی
- تقویت تشکیل سرمایه
تا زمانی که این موتورهای تورمزا اصلاح نشوند، فشار بر قیمتها ادامه خواهد داشت و ثبات اقتصادی محقق نمیشود.