بیماری پارکینسون زمانی آغاز میشود که سلولهای مغزی مسئول تولید دوپامین آسیب ببینند و بهتدریج از بین بروند. دوپامین در واقع پیامرسان شیمیایی مغز برای کنترل حرکات روان و هماهنگ است؛ بنابراین هرگونه کاهش در سطح این ماده، حرکت کردن را برای فرد دشوار میکند.
عوامل پیچیده ایجاد بیماری
دانشمندان معتقدند پارکینسون حاصل ترکیبی پیچیده از افزایش سن، پیشینه ژنتیکی و قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی است. نکته قابل توجه این است که بیشتر موارد این بیماری بهطور مستقیم از والدین به فرزندان منتقل نمیشود. همچنین شواهد علمی تایید نمیکنند که مصرف یک ماده غذایی، ویتامین یا مکمل خاص بهتنهایی بتواند از بروز این بیماری جلوگیری کند.
ورزش؛ سدی در برابر تخریب عصبی
فعالیت بدنی یکی از امیدوارکنندهترین عوامل سبک زندگی برای حفظ سلامت مغز است. پژوهشی گسترده با حضور بیش از ۴۰۰ هزار شرکتکننده که نتایج آن در سال ۲۰۲۵ در مجله «نورولوژی» (Neurology) منتشر شد، تایید کرد افرادی که تحرک بدنی زیادی دارند، در مقایسه با افراد کمتحرک، کمتر در معرض خطر ابتلا به پارکینسون هستند.
ورزش منظم از طریق بهبود جریان خون و حمایت از سلامت سلولهای عصبی به مغز کمک میکند. برخی از فعالیتهای موثر در این زمینه عبارتند از:
- پیادهروی سریع و دوچرخهسواری
- شنا و تمرینات قدرتی
- فعالیتهایی که تعادل و خلقوخو را بهبود میبخشند
تغذیه و رژیم مدیترانهای
علاوه بر ورزش، الگوی غذایی نیز بر احتمال بروز علائم اثرگذار است. نتایج پژوهشی که سال ۲۰۲۳ در «مجله اروپایی نورولوژی» (European Journal of Neurology) منتشر شد، نشان داد پیروی از رژیم غذایی مدیترانهای در افراد مسن با احتمال کمتر بروز علائم اولیه پارکینسون همراه است.
این الگوی غذایی بر مصرف مواد زیر تاکید دارد:
- سبزیجات، میوهها و حبوبات
- غلات کامل و مغزها
- روغن زیتون و ماهی
این ترکیبات به دلیل سرشار بودن از فیبر، چربیهای سالم و مواد طبیعی گیاهی، به حفظ سلامت سیستم عصبی کمک میکنند.