ردپای مواد بیگانه در اعماق ۲۹۰۰ کیلومتری
پژوهشگران چینی ساختارهایی عجیب را در مرز میان «گوشته» نیمهجامد و «هسته» بیرونی مایع زمین کشف کردهاند. این تودهها در عمق ۲۹۰۰ کیلومتری زیر سطح زمین قرار دارند و به دلیل ماهیتشان تقریباً نامرئی هستند. دانشمندان تنها از طریق تحلیل مسیر امواج لرزهای که هنگام عبور از این نقاط بهطور نامحسوسی تغییر میکنند، متوجه وجود آنها شدهاند.
فرضیه برخورد تِیا و تکامل ماه
این تیم علمی در مقاله خود احتمال میدهند که این ساختارها حاصل رانده شدن مواد لایههای سطحی به اعماق سیاره باشند. دو احتمال اصلی در این زمینه مطرح است:
- بقایای پوسته قارهای:تکههایی از سنگهای آذرین، رسوبی و دگرگونی که پیشتر در نواحی کمعمق دریاها یا قارهها بودهاند.
- سیاره تِیا (Theia):بقایای سیارهای فرضی به اندازه مریخ که تصور میشود ۴.۵ میلیارد سال پیش با زمین برخورد کرد و همین برخورد منجر به شکلگیری ماه شد.
آشوب در مرز هسته و گوشته
در اعماق زمین، فشار و دمای فوقالعاده بالا، مواد را به شدت دگرگون میکند. این قطعات در مرز گوشته چنان تحت فشار قرار میگیرند که بخشی از آنها ذوب شده یا ساختار کانیشناختیشان تغییر میکند. پژوهشگران بر این باورند که این فرایند منجر به شکلگیری شش «توده ترموشیمیایی» شده است که تفاوت چشمگیری با محیط پیرامون خود دارند.
اگرچه زمین از سطح سیارهای پایدار به نظر میرسد، اما در اعماق آن فرایندهایی خشن در جریان است. یکی از شگفتانگیزترین نقاط، محل تماس سنگهای جامد و گرانرو (دارای ویسکوزیته) با نیکل و آهن مایع در هسته بیرونی است. در این نقطه، اختلاف دمایی عظیم وجود دارد؛ بهطوری که دمای یک لایه حدود هزار درجه سانتیگراد بیشتر از لایه دیگر است و گرمای شدیدی از هسته به سمت بالا جریان دارد.