چالش سنگهای ادراری و عادتهای مصرف آب در ایران
شیوع سنگهای ادراری در ایران در مقایسه با سایر کشورهای آسیایی بیشتر است. دکتر شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، یکی از دلایل احتمالی این موضوع را فرهنگ مصرف آب در کشور میداند. بسیاری از ایرانیان کمتر از میزان مورد نیاز بدن آب مینوشند و همین مسئله زمینهساز افزایش تشکیل سنگهای کلیوی میشود.
در حوزه اطفال، درمان و پیشگیری از این بیماری تا پیش از این با چالشهای جدی همراه بود. داروهای موجود در داروخانهها عمدتاً بر پایه سیترات پتاسیم بودند و به صورت محلول تهیه میشدند. مشکل اصلی این محلولها، طعم نامناسب و ماندگاری پایین آنها بود که باعث میشد کودکان تحمل مصرف این داروها را نداشته باشند.
سیترولیز-K؛ تحولی در شکل دارویی برای کودکان
پژوهشکده بیماریهای کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برای حل این مشکل، داروی «سیترولیز-K» را به شکل ساشه تولید کرد. محققان این مرکز توانستند سیترات پتاسیم را به صورت پودر قابل حل در آب تبدیل کنند تا علاوه بر افزایش ماندگاری، طعم دارو نیز با استانداردهای بالای داروسازی مطابقت داشته باشد.
مزایای فنی و پذیرش دارویی
بر اساس نتایج مطالعات منتشر شده، تغییر شکل دارویی از محلول به ساشه، تاثیر مستقیمی بر پذیرش دارو توسط بیماران کوچکسال داشته است. ویژگیهای کلیدی این محصول عبارتند از:
- افزایش چشمگیر تحمل پذیری و قابلیت پذیرش در کودکان.
- رعایت استانداردهای داروسازی در زمینه طعم و ماندگاری.
- کاربرد دوگانه در هر دو بخش «درمان» و «پیشگیری» از تشکیل سنگ.
از پژوهش تا تولید انبوه و توزیع
این دستاورد حاصل فعالیتهای علمی پژوهشکده بیماریهای کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است؛ مرکزی که به عنوان یکی از قدیمیترین مراکز تحقیقاتی این حوزه در ایران، تخصصهای متعددی را در سطح منطقه تربیت کرده است.
در حال حاضر محصول سیترولیز-K به تولید انبوه رسیده و در سه داروخانه در دسترس مصرفکنندگان قرار دارد. طبق برنامهریزیهای صورت گرفته، شرکت تولیدکننده برای گسترش شبکه توزیع، قراردادهای لازم را با شرکتهای پخش دارو منعقد میکند تا دسترسی به این دارو در سراسر کشور تسهیل شود.