وقتی کوهستان بدون باران طغیان میکند
ماجرا در ارتفاع ۵۲۰۰ متری نپال آغاز شد. فرو ریختن یک یخچال طبیعی و سقوط تودهای عظیم از یخ و سنگ از ارتفاع ۱۲۰۰ متری، سدی موقت در مسیر رودخانه ایجاد کرد. لحظاتی بعد، با شکستن این سد، موجی گلآلود با ارتفاع بیش از ۱۲ متر راه افتاد و هر آنچه در مسیرش بود را ویران کرد.
این حادثه تنها یک سانحه محلی نبود، بلکه ویرانیهای گستردهای به جای گذاشت:
- تخریب ۱۹ پل ارتباطی
- نابودی ۴۰ کیلومتر جاده
- قطع شریانهای حیاتی میان نپال و تبت
- تهدید جدی جان ساکنان چندین روستا
آسیبپذیری البرز و زاگرس در برابر فجایع زنجیرهای
فاطمه فلاحتی، مدیر گروه پژوهشی مخاطرات آب و هواشناختی مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی، معتقد است هرچند ایران یخچالهای عظیم نپال را ندارد، اما ساختار کوهستانی ما ریسکهای مشابهی را به همراه دارد. دامنههای ناپایدار در رشتهکوههای البرز و زاگرس، آبراهههای تندشیب و فرسایش شدید خاک، پتانسیل ایجاد فجایع ناگهانی را افزایش میدهد.
مسدود شدن دهانههای تنگ و نقص در طراحی پلها در این مناطق باعث میشود هرگونه ریزش یا طغیان کوچک، به سرعت به یک فاجعه زنجیرهای تبدیل شود. در واقع، استعداد زمینشناختی ایران در بسیاری از نقاط با الگوی تخریب نپال همخوانی دارد.
النینو؛ تهدید دوگانه برای سالهای ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶
گزارشهای سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشان میدهد پدیده «النینو» در حال فعال شدن است. پیشبینیها حاکی از آن است که این پدیده تا زمستان ۱۴۰۵ و اوایل ۱۴۰۶ تداوم یابد و اثرات متناقضی بر اقلیم ایران بگذارد.
بر اساس این الگوها، ایران با دو سناریوی همزمان روبروست:
- شمال، غرب و جنوب:احتمال بارشهای سیلآسا، رگبارهای بیسابقه و طغیانهای برقآسا.
- مرکز و شرق:تشدید خشکسالی، کمآبی و افزایش نرخ فرونشست زمین.
- کلانشهرها:تجربه امواج گرمای فرساینده که فشار شدیدی بر شبکه توزیع آب و برق وارد میکند.