شهیکیتاش، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، در اجلاس سراسری مدیران مراکز رشد واحدهای فناور، بر ضرورت بازتعریف مناسبات اقتصادی و کسبوکاری در این مراکز تاکید کرد. او معتقد است با ظهور فناوریهای نوظهور و هوش مصنوعی، مدلهای فعالیتی مراکز رشد باید متناسب با تحولات صنعت بازطراحی شوند تا بتوانند فراتر از یک فضای اداری عمل کنند.
ظرفیتهای موجود و شکاف زیرساختهای نرم
دادههای آماری نشان میدهد که شبکه گستردهای از مراکز رشد در کشور فعال است، اما این حجم از زیرساخت لزوماً به معنای اثربخشی کامل نیست. در حال حاضر ۲۸۶ مرکز رشد در سراسر ایران فعالیت میکنند که پذیرای مجموعهای از واحدهای فناور هستند:
- ۳۱۶۵ واحد فناور در دوره پیشرشد
- ۵۷۵۱ واحد فناور در دوره رشد
شهیکیتاش با اشاره به این ظرفیتها گفت هرچند بخش قابلتوجهی از زیرساختهای فیزیکی در سالهای گذشته ایجاد شده، اما اکنون چالش اصلی توسعه «داراییهای ناملموس» است. او تاکید کرد که سرمایه انسانی موجود در این مراکز تنها زمانی به ثمر میرسد که زیرساختهای نرم و حرفهای تقویت شوند.
تغییر رویکرد از فضای فیزیکی به شبکه منتورینگ
به گفته معاون فناوری وزارت علوم، مراکز رشد باید از حالت ایستا خارج شده و به بازیگران فعال زیستبوم نوآوری تبدیل شوند. این تحول نیازمند تمرکز بر قابلیتهای حرفهای و ایجاد مسیرهای واقعی برای ورود فناوری به بازار است. محورهای اصلی این تغییر رویکرد عبارتند از:
- ایجاد شبکههای منتورینگ تخصصی و برنامههای توانمندسازی
- توسعه خدمات پشتیبان برای تجاریسازی محصولات
- برقراری ارتباط مؤثر و مستقیم با بخش صنعت
- تسهیل دسترسی به سرمایه و شبکهسازی حرفهای
الگوی جهانی؛ حرکت به سوی اکوسیستمهای هوشمند
تجربه جهانی نشان میدهد مراکز رشد موفق دیگر صرفاً فضای فیزیکی ارائه نمیدهند، بلکه به سمت ارائه خدمات مدیریتی و تخصصی حرکت کردهاند. هدف نهایی این است که مراکز رشد دانشگاهی در ایران نیز به پلتفرمی تبدیل شوند که بتواند استعدادها، تیمها، منتورها و سرمایهگذاران را در یک اکوسیستم یکپارچه و هوشمند به بازار متصل کند. سیستم حرفهای جدید باید متناسب با اقتضائات اقتصاد دانشبنیان تعریف شود تا خروجی آن، تنها استقرار شرکتها نباشد، بلکه خلق ارزش واقعی باشد.