نیاز به دیده شدن، پرسش از هویت و تلاش برای درک جهان اطراف؛ اینها دغدغههایی هستند که نوجوانان هر نسلی با آنها روبهرو بودهاند. تفاوت نوجوان امروز با نسلهای پیشین، نه در ماهیت این نیازها، بلکه در ابزارها و محیطهایی است که این نیازها در آن متجلی میشوند.
تفاوت در ابزارها، نه در ماهیت نیازها
دکتر میثم مهدیار، جامعهشناس و استاد دانشگاه علامه طباطبایی، تأکید میکند که نباید تفاوتهای ابزاری را به شکافهای عمیق و بنیادین میان نسلها تبدیل کرد. او معتقد است برخلاف برخی بازنماییها که نوجوانان امروز را نسلی کاملاً بیگانه معرفی میکنند، نیازهای اساسی آنها در حوزههای فکری، فرهنگی و اجتماعی تغییر چندانی نکرده است.
در واقع، آنچه دستخوش تغییر شده است، شیوههای ارتباطی است. نوجوانان امروز با طیف گستردهتری از رسانهها روبهرو هستند و بخش قابلتوجهی از زندگی و دریافتهای ذهنی آنها در فضاهای مجازی شکل میگیرد. همین موضوع باعث میشود رفتار بیرونی آنها متفاوت به نظر برسد، اما ریشه این رفتارها همان نیازهای همیشگی است.
چالش روایت فرهنگی برای نسل جدید
این تفاوت در بستر ارتباطی، یک پرسش کلیدی را پیش روی فعالان فرهنگی قرار میدهد: آیا باید مفاهیم را تغییر داد یا تنها زبان روایت را؟
با توجه به ثبات نیازهای بنیادین، لزومی ندارد برای نسل امروز نسخهای کاملاً متفاوت از مفاهیم فرهنگی نوشت. راهکار درست، روایت دغدغههای همیشگی با زبان و ابزارهای تازه است.، چند نکته کلیدی قابل توجه است:
- پرهیز از ساختن شکافهای مصنوعی میان نسلها بر اساس تفاوتهای تکنولوژیک.
- بهروزرسانی ابزارهای ارتباطی برای متناسب شدن با فضای زندگی نوجوانان.
- تمرکز بر مفاهیم ثابت انسانی در بسترهای متغیر دیجیتال.
استفاده از همان شیوههای قدیمی برای ارتباط با نسلی که زندگیاش در فضای مجازی میگذرد، کارآمد نیست؛ اما جایگزینی مفاهیم با ابزارها، یک اشتباه استراتژیک است. هدف باید انتقال همان ارزشها و پاسخ به همان نیازها، اما از طریق کانالهای ارتباطی مدرن باشد.