
هوش مصنوعی پیشرو؛ ابزاری در دست مهاجمان سایبری
ندرو بیلی در نامه خود خطاب به وزرای دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی کشورهای G20، تأکید کرد که مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی (Frontier AI) اکنون به یکی از جدیترین تهدیدات برای نظام مالی تبدیل شدهاند. این مدلها برخلاف نسخههای ابتدایی، تواناییهای پیچیدهای در استدلال، حل مسئله و اجرای مستقل وظایف دارند. مشکل اینجاست که همین قابلیتها میتوانند سرعت و دقت حملات سایبری را به شکلی بیسابقه افزایش دهند.
مهاجمان سایبری با بهرهگیری از این ابزارها میتوانند مراحل دشوار یک حمله را خودکار کنند. این فرآیند شامل موارد زیر است:
- شناسایی سریع و خودکار نقاط ضعف در سیستمهای بانکی.
- تحلیل پیچیده زیرساختهای دفاعی قربانی در زمان کوتاه.
- تغییر لحظهای روشهای حمله بر اساس واکنشهای سیستمهای امنیتی.
در واقع، عملیاتی که پیش از این به تخصص بالای انسانی و زمان زیادی نیاز داشت، اکنون میتواند توسط عاملهای هوش مصنوعی در مقیاسی بسیار وسیعتر و سریعتر اجرا شود.
از اختلال فنی تا بحران سیستمی
نگرانی اصلی بیلی فراتر از یک حمله ساده به یک بانک است. او به مفهوم «سرایت» یا اثر دومینویی اشاره میکند. در نظام مالی مدرن، بانکها و مؤسسات مالی به شدت به هم وابسته هستند و بسیاری از آنها از زیرساختهای مشترک استفاده میکنند.
تفاوت حمله معمولی با سناریوهای جدید در همین نقطه نهفته است. اگر یک بانک بهتنهایی مورد حمله قرار گیرد، احتمالاً با تکیه بر سامانههای پشتیبان خود، فعالیتش را ادامه میدهد. اما اگر هدف حمله، ارائهدهنده خدمات فناوری ابری یا نرمافزارهای مشترک باشد، چندین مؤسسه مالی بهطور همزمان فلج میشوند.
ریسکهای زیرساختی مشترک
بیلی از بانکها و شرکتهای فناوری خواست تا آمادگی خود را برای سناریوهای پیچیدهتر بالا ببرند. در بازاری که بهشدت بههمپیوسته است، از کار افتادن یک زیرساخت مشترک میتواند یک مشکل فنی را به سرعت به یک بحران مالی تبدیل کند که کل بازار را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت، پایداری نظام مالی جهانی را در برابر تهدیدات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی به شدت شکننده میکند.