شیمی خطرناک در فضای خانه
بوی مرکبات، کاج یا گلها در اتاقی که تازه تمیز شده، برای بسیاری از ما نماد پاکیزگی است، اما این رایحه خوش میتواند حامل یک تهدید نامرئی باشد. یافتههای یک مطالعه جدید نشان میدهد عطرهای بهکاررفته در محصولات تمیزکننده معمولی و حتی برخی محصولات گیاهی، با ازن موجود در هوای داخلی واکنش نشان میدهند. نتیجه این واکنش شیمیایی، تشکیل نانوذراتی است که در صورت استنشاق، مستقیماً به اعماق ریهها نفوذ میکنند.
تولید میلیاردها ذره در هر بار نظافت
پژوهشگران برای بررسی این پدیده، یک خانه مدل را شبیهسازی کردند. نتایج تکاندهنده بود؛ تمیز کردن کف خانه، اسپری کردن پیشخوانها و پاک کردن سطوح با محصولات معطر، میلیاردها و در برخی موارد تریلیونها ذره فوقریز تولید میکند. این ذرات چنان کوچک هستند که با چشم دیده نمیشوند و در حالی که ما تصور میکنیم محیط خانه پاک شده است، غلظت آلایندههای نامرئی در هوا افزایش مییابد.
مقایسهای تکاندهنده: خانه یا جاده شلوغ؟
یکی از نکات کلیدی این پژوهش، مقایسه سطح آلودگی ایجاد شده در خانه با محیطهای بیرونی است. محققان هشدار میدهند مقدار ذرات استنشاقشده در محیطی که با شویندههای معطر تمیز شده، میتواند با مقدار ذرات تنفسی در فضای باز و در امتداد یک جاده شلوغ برابری کند یا حتی از آن فراتر رود. تضاد اینجا در این است که نظافت خانه برای حذف ویروسها و باکتریها انجام میشود، اما همزمان آلودگی شیمیایی جدیدی را در هوا تزریق میکند.
پیامدهای سلامتی و راهکارهای کاهش ریسک
این نانوذرات به دلیل اندازه بسیار کوچک، میتوانند باعث تحریک و التهاب سیستم تنفسی شوند. خطر جدیتر زمانی است که این ذرات از سد ریهها عبور کرده و به طور بالقوه وارد جریان خون شوند. برای جلوگیری از این مخاطرات، توصیه میشود استراتژیهای زیر در نظافت منزل به کار گرفته شود:
- انتخاب محصولات تمیزکننده کمعطر یا کاملاً بدون عطر.
- پرهیز از استفاده همزمان چندین محصول معطر مختلف.
- باز کردن پنجرهها برای جریان یافتن هوای تازه در زمان نظافت.
- استفاده فعال از فنهای تهویه برای خروج سریع ذرات آلاینده از محیط.