آژیر خطر در کارخانه‌ها؛ تورم تولیدکننده پیش‌رانی برای گرانی بازار

تورم تولیدکننده؛ آینه آینده قیمت‌ها

بسیاری از فعالان اقتصادی و مردم برای پیش‌بینی تورم به رشد نقدینگی چشم می‌دوزند، اما شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) ابزاری دقیق‌تر برای رصد اتفاقات آتی است. این شاخص تغییرات قیمتی کالاها و خدمات را در فاصله تولید تا مصرف اندازه می‌گیرد. وقتی هزینه‌های تولید در کارخانه‌ها بالا می‌رود، این فشار در نهایت به مصرف‌کننده منتقل می‌شود؛ به همین دلیل است که تحلیل‌گران آن را تورم پیشران می‌نامند.

جهش قیمتی در بهار امسال

آخرین داده‌ها نشان می‌دهد شاخص تورم تولیدکننده در بهار سال جاری، هم نسبت به بهار سال گذشته و هم در مقایسه با زمستان پیشین، رشد شدیدی داشته است. این جهش در لایه‌های تولید، به معنای آن است که آژیر خطر برای افزایش تورم مصرف‌کننده در ماه‌های آینده به صدا درآمده است.

سیر تاریخی نوسانات از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳

بررسی روند تورم تولیدکننده در دهه اخیر، فراز و نشیب‌های شدیدی را نشان می‌دهد. فشار تحریم‌های سال ۱۳۹۰ و گسست در زنجیره تأمین، ابتدا قیمت‌ها را به شدت بالا برد. در مقابل، توافق برجام و رفع موقت تحریم‌ها در اواسط دهه ۹۰، این روند را نزولی کرد.

• تابستان ۱۳۹۲:تورم تولیدکننده در سطح بالای ۳۶.۷ درصد ثبت شد که نتیجه مستقیم تحریم‌ها و اختلال در تولید بود.
• تابستان ۱۳۹۵:در پی ثبات نسبی هزینه‌ها، این رقم به حدود ۳ درصد کاهش یافت و کمترین سطح خود را تجربه کرد.

دوره میانه دهه ۹۰ را می‌توان دوران ثبات نسبی هزینه‌های تولید در اقتصاد ایران دانست، اما بازگشت فشارها در سال‌های اخیر، بار دیگر تولیدکنندگان را در معرض ریسک رکوردشکنی تورم قرار داده است.