جستوجو برای جایگزینهای غذایی در عصر تغییرات اقلیمی
افزایش جمعیت جهان و فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی، سیستمهای غذایی را با چالش جدی روبهرو کرده است. در این میان، محققان و سیاستگذاران برای یافتن منابع جایگزین، نگاه خود را به حشرات دوختهاند. سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO) پیش از این تأکید کرده که حشرات منبعی پایدار برای تغذیه هستند؛ بهطوری که در مجموع ۱۶۱۱ گونه حشره در دستهبندی مواد خوراکی قرار میگیرند.
با وجود این پتانسیل، جوامع غربی مقاومت شدیدی در برابر حشرهخواری نشان میدهند. هرچند صدها میلیون نفر در نقاط مختلف جهان حشرات را در رژیم غذایی خود دارند، اما دلیل این بیمیلی در برخی فرهنگها و قدمت آن تا پیش از این بهطور دقیق مشخص نبود.
رازهای نهفته در تارتار دندانهای ۳۳ هزار ساله
دانشمندانی از موسسه زیستشناسی تکاملی (IBE)، مرکز مشترک شورای تحقیقات ملی اسپانیا (CSIC) و دانشگاه پمپئو فابرا (UPF) برای حل این معما به سراغ شواهد ژنومی رفتند. آنها ۷۴۵ نمونه از جرم دندان یا تارتار (Dental tartar) متعلق به انسانهای مدرن را بررسی کردند که قدمت برخی از آنها به ۳۳ هزار سال پیش میرسد.
یافتههای این تیم تحقیقاتی تفاوتهای چشمگیری را میان گروههای انسانی آشکار کرد:
- نئاندرتالها:شواهد نشان میدهد این گونه احتمالا به صورت منظم و سازمانیافته از حشرات تغذیه میکرده است.
- ساکنان شمال اوراسیا:مصرف حشرات در این مناطق (از جمله اجداد انسانهای مدرن در این نواحی) اتفاقی، گاهبهگاه و غیرمنظم بوده است.
- جمعیتهای گرمسیری:این گروهها ژنهایی را حفظ کردهاند که هضم اسکلت خارجی حشرات را برای بدن آسانتر میکند.
تکامل بومشناسی و نگرشهای مدرن
این پژوهش ثابت میکند که تنفر یا پذیرش حشرات به عنوان غذا، صرفاً یک انتخاب فرهنگی ساده نیست، بلکه با بومشناسی و تکامل ژنتیکی گره خورده است. تفاوت در توانایی هضم اسکلت خارجی حشرات در جمعیتهای گرمسیری، توضیح میدهد چرا در برخی نقاط جهان این غذا پذیرفته شده و در نقاط دیگر، بهویژه در شمال، به یک تابوی غذایی تبدیل شده است.