پیوند عاطفی بر سر سفره غذا
یان-امانوئل دِ نو، استاد اقتصاد و علوم رفتاری در دانشگاه آکسفورد، دورهم غذا خوردن را یکی از مهمترین سازوکارهای ایجاد اعتماد و پیوند میان انسانها میداند. او معتقد است این تعاملات ساده، پیامدهای عمیقی برای احساس رفاه و سلامت روان دارد. با این حال، گسترش انزوای اجتماعی در سبک زندگی مدرن باعث شده است تا بسیاری از مردم، برخلاف گذشته، وعدههای غذایی خود را در تنهایی سپری کنند.
شواهد علمی از چین و ژاپن
دادههای آماری در شرق آسیا، رابطه تنگاتنگ میان تعاملات اجتماعی هنگام غذا و سلامت روان را تأیید میکنند. در یکی از این مطالعات، پژوهشگران مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای استان ژجیانگ چین، ۹۳۶۱ زن ۶۰ ساله و بالاتر را مورد بررسی قرار دادند. نتایج این تحقیق نشان داد تعداد دفعاتی که افراد هنگام صرف غذا دور یک میز مینشستند، با کاهش خطر ابتلا به افسردگی ارتباط مستقیم دارد.
نکته قابل توجه در این پژوهش این است که این ارتباط، حتی پس از حذف متغیرهای مداخلهگری نظیر وضعیت اقتصادی، شرایط عمومی سلامت و حتی این مسئله که فرد به تنهایی زندگی میکند یا خیر، همچنان پابرجا بود. این یعنی خودِ عملِ غذا خوردن در کنار دیگران، تأثیری منحصربهفرد بر روان انسان دارد که با سایر عوامل اجتماعی متفاوت است.
در ژاپن نیز یافتههای مشابهی ثبت شده است. پژوهشگران دریافتند سالمندان ۶۵ تا ۷۴ سالهای که با وجود زندگی در کنار خانواده، معمولاً تنها غذا میخوردند، پنج برابر بیشتر از کسانی که بهطور منظم در جمع غذا میخوردند، در معرض بروز علائم افسردگی بودند.
دیدگاه جهانی: شادی در گرو تعاملات ساده
اهمیت این عادت غذایی تنها به مطالعات منطقهای محدود نمیشود. گزارش جهانی شادی در سال ۲۰۲۴، با تکیه بر دادههای نظرسنجی گالوپ، وضعیت رفاه و رضایت از زندگی را در سطح بینالمللی بررسی کرد. تیم پژوهشی دِ نو با تحلیل پاسخهای حدود ۱۵۰ هزار نفر در سراسر جهان به این نتیجه رسید که هرچه تعداد وعدههای غذایی مشترک (ناهار یا شام با یک فرد آشنا) در هفته بیشتر باشد، سطح شادی و رضایت از زندگی افزایش مییابد.
به طور خلاصه، یافتههای این پژوهشها بر موارد زیر تأکید دارند:
- کاهش چشمگیر احتمال ابتلا به افسردگی در افرادی که بیشتر در جمع غذا میخورند.
- تأثیر مثبت تعاملات دور میز غذا بر پیشگیری از زوال عقل و حفظ سلامت مغز.
- رابطه مستقیم میان تعداد وعدههای غذایی مشترک در هفته و افزایش شاخص شادی در سطح جهانی.
- تأثیر این عادت، مستقل از وضعیت اقتصادی و شرایط سکونت فرد است.
