پژوهشگران در مطالعهای جدید دریافتند که «کروسین ۲» (Crocin II)، یکی از ترکیبات فعال زعفران، میتواند با فعالسازی سیستم بازیافت سلولی، پروتئینی را که در ایجاد بیماری کبد چرب متابولیک نقش دارد، تجزیه کند. این ترکیب در آزمایشهای حیوانی علاوه بر کاهش وزن، باعث بهبود قند خون، چربی خون و کاهش تجمع چربی در کبد شد.
بررسیهای جدید موفق شدند سازوکار مولکولی یکی از ترکیبات فعال زعفران را که میتواند در درمان بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک (MASLD) مؤثر باشد، شناسایی کنند. نتایج این تحقیق نشان میدهد کروسین ۲ نسبت به ترکیب مشابه خود یعنی کروسین ۱ (Crocin I) اتصال قویتری به پروتئین ANGPTL8 دارد؛ پروتئینی که در تنظیم سوختوساز چربی و پیشرفت بیماری کبد چرب نقش مهمی ایفا میکند.
هدایت پروتئین مضر به سیستم بازیافت سلول
بررسیها نشان داد کروسین ۲ تنها فعالیت پروتئین ANGPTL8 را مهار نمیکند، بلکه آن را به سمت سامانه بازیافت و تجزیه پروتئینهای سلولی (اتوفاژی) هدایت میکند. در این فرآیند، سلول پروتئینهای اضافی یا آسیبدیده را درون ساختارهای ویژهای محصور کرده و برای تجزیه و بازیافت به بخشهای اختصاصی خود منتقل میکند.
پژوهشگران دریافتند زمانی که سیستم بازیافت سلولی مسدود شد، اثر کروسین ۲ نیز از بین رفت؛ موضوعی که نشان میدهد عملکرد این ترکیب به این مسیر وابسته است. نتایج نشان داد پس از ورود کروسین ۲، نیمی از پروتئین ANGPTL8 تنها طی حدود ۶ ساعت و ۲۷ دقیقه درون سلول تجزیه شد.
مدلسازیهای رایانهای همچنین نشان داد این ترکیب احتمالاً با پروتئین P62 نیز همکاری میکند؛ پروتئینی که نقش انتقال مواد به سیستم بازیافت سلولی را بر عهده دارد، هرچند این فرضیه هنوز باید در آزمایشهای بیشتر بررسی شود.
ارزیابی اثر در مدل حیوانی
برای ارزیابی اثر این ترکیب در بدن موجود زنده، پژوهشگران موشهای نر را به مدت ۱۰ هفته با رژیم غذایی حاوی ۶۰ درصد چربی تغذیه کردند تا به بیماری کبد چرب مبتلا شوند. سپس حیوانات روزانه دوزهای مختلفی از کروسین ۲ خالص را از طریق تزریق دریافت کردند.