بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تورم در گروه کالاهای خوراکی، آشامیدنی و دخانیات همچنان بالاتر از بسیاری از گروههای کالایی قرار دارد. نرخ تورم سالانه این گروه حدود ۷۰ درصد گزارش شده است که این موضوع فشار مضاعفی را بر معیشت خانوادهها وارد کرده است.
رشد تورم و کاهش قدرت خرید
عامل اصلی تغییر در رفتار مصرفکننده، کاهش قدرت خرید ناشی از عدم همگامی درآمدها با هزینههای زندگی است. آمارها نشان میدهند که رشد اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۴ تنها ۰.۲ درصد بوده و رشد اقتصادی بدون نفت نیز ۰.۳- درصد ثبت شده است. این وضعیت باعث شده است که درآمد واقعی بسیاری از خانوارها با افزایش هزینههای جاری رشد نکند.
تحولات در بازار خردهفروشی و تغییر رفتار مصرفکنندگان
فعالان صنعت خردهفروشی از شدت رقابت قیمتی در بازار خبر میدهند. در بررسیهای میدانی در فروشگاههای زنجیرهای و سوپرمارکتها، چندین روند مشخص در تغییر رفتار خریداران مشاهده میشود:
- جایگزینی برندها: تمایل بیشتر به خرید برندهای اقتصادی به جای برندهای مطرح بازار.
- تغییر در حجم بستهبندی: تبدیل خرید بستههای بزرگ به بستههای کوچکتر با وزن کمتر برای مدیریت هزینهها.
- تغییر در بازه زمانی خرید: تغییر الگوی خرید از ماهانه به خریدهای هفتگی یا روزانه.
- اولویت قیمت بر کیفیت: اولویت دادن به قیمت پایین در مقایسه با کیفیت کالا.
تغییر در چیدمان قفسهها و فضای فروشگاهی
پیامد این تغییر رفتار مصرفکنندگان، تغییر در استراتژی چیدمان فروشگاهها نیز شده است. در حال حاضر، فروشگاهها فضای بیشتری را به برندهای اقتصادی اختصاص دادهاند و سهم کالاهای کوچکحجم اما دارای تخفیف در قفسهها افزایش یافته است.