بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تورم در گروه کالایی خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات همچنان بالاتر از بسیاری از گروههای دیگر قرار دارد. نرخ تورم سالانه این گروه حدود ۷۰ درصد گزارش شده است که فشار مضاعفی بر معیشت خانوادهها وارد کرده است.
رابطه تورم و رشد اقتصادی
کاهش قدرت خرید مردم در پی افزایش هزینههای زندگی، با وضعیت رشد اقتصادی کشور نیز پیوند خورده است. آمارها نشان میدهند که:
- رشد اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۴ تنها ۰.۲ درصد بوده است.
- رشد اقتصادی بدون نفت منفی ۰.۳ درصد ثبت شده است.
این وضعیت به معنای آن است که درآمد واقعی بسیاری از خانوارها با سرعت هزینههای زندگی رشد نکرده و توان مالی آنها کاهش یافته است.
تحلیل تغییر رفتار مصرفکنندگان در بازار خردهفروشی
فعالان صنعت خردهفروشی از تغییر رویکرد مشتریان در مواجهه با محدودیتهای مالی خبر میدهند. در بررسیهای میدانی در فروشگاههای زنجیرهای و سوپرمارکتها، روندهای زیر مشاهده میشود:
- جایگزینی برندها: تمایل بیشتر به خرید برندهای اقتصادی و جایگزین به جای برندهای مطرح.
- تغییر حجم بستهبندی: تبدیل خرید بستههای بزرگ به بستههای کوچکتر با وزن کمتر.
- تغییر بازه زمانی خرید: تغییر الگوی خرید از ماهانه به خریدهای هفتگی یا روزانه.
- اولویت قیمت بر کیفیت: توجه بیشتر به قیمت و تخفیفها نسبت به کیفیت کالا.
تغییر در چیدمان فروشگاهها
این تغییر رفتار خریداران باعث شده است که فروشگاهها نیز استراتژی خود را تغییر دهند. در حال حاضر، فضای بیشتری در قفسهها به برندهای اقتصادی اختصاص یافته و سهم کالاهای کوچکبستهبندی و تخفیفدار در سطح بازار افزایش یافته است.