بر اساس گزارشهای منتشر شده، روند کاهش سهمیههای بنزین در کشور با تغییراتی همراه شده است که فراتر از تغییر قیمت رسمی است. در حالی که سهمیه ۶۰ لیتری بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان بدون تغییر باقی مانده، اما سهمیه بنزین نرخ دوم که در ابتدا ۱۰۰ لیتر بود، ابتدا به ۷۰ لیتر و اکنون به ۵۰ لیتر کاهش یافته است.
تغییر در ساختار توزیع سهمیهها
این کاهش تدریجی در میزان بنزین قابل دریافت با نرخ یارانهای، میتواند مصرفکنندگان پرمصرف را به سمت استفاده از بنزین آزاد با نرخ ۵۰۰۰ تومان سوق دهد. علاوه بر کاهش سهمیه نرخ دوم، محدودیت در سهمیه بنزین کارتهای جایگاهها نیز از دیگر اقدامات اخیر در این حوزه بوده است.
تمرکز بر ابزارهای غیرقیمتی در مدیریت مصرف
پیمان فلسفی، نماینده مردم تهران در مجلس، در جریان بررسی سناریوهای بازنگری در سهمیهبندی بنزین، به نکات زیر اشاره کرده است:
- تأکید بر استفاده از ابزارهای غیرقیمتی برای مدیریت مصرف سوخت به جای افزایش ناگهانی قیمتها.
- برگزاری نشستهای مشترک میان سازمان برنامه و بودجه و وزارت نفت جهت بررسی نحوه اصلاح توزیع سهمیهها.
- تمرکز بر کنترل مصرف در تهران به عنوان پایتخت با بیشترین میزان مصرف سوخت در کشور برای کاهش هزینههای دولت.
تحلیل سیاستهای جدید دولت
کارشناسان معتقدند دولت با عملیاتی کردن کاهش سهمیه بنزین نرخ دوم و محدود کردن سهمیه کارتهای جایگاه، در حال پیادهسازی سیاستهایی است که بدون دست زدن به قیمت رسمی بنزین سهمیهای، سقف مصرف یارانهای را کاهش میدهد. این رویکرد باعث میشود مصرفکنندگان در بازه زمانی کوتاهتری به سقف سهمیه خود برسند و ناچار به خرید بنزین با نرخ آزاد شوند.