اشتیاق شرکت‌های فناوری به دادههای کاربران
شرکت‌هایی نظیر گوگل، متا، لینکدین و OpenAI برای ارتقای مدلهای هوش مصنوعی خود به دادههای واقعی متکی هستند. این دادهها طیف گسترده‌ای از تعاملات آنلاین، محتوای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی و حتی مکالمات خصوصی کاربران با چت‌بات‌ها را در بر می‌گیرد.
مشکل اینجاست که سازوکار کنترل دادهها در هر پلتفرم متفاوت است. در بسیاری از این سرویس‌ها، تنظیمات پیش‌فرض به‌گونه‌ای طراحی شده که اجازه استفاده از اطلاعات کاربر برای آموزش مدلها را صادر می‌کند. بنابراین، کاربرانی که به دنبال حفظ حریم خصوصی هستند، باید شخصاً وارد تنظیمات شده و این دسترسی‌ها را محدود کنند.
یک نکته فنی مهم در این زمینه وجود دارد: تغییر تنظیمات حریم خصوصی و غیرفعال کردن گزینه آموزش مدل، لزوماً به معنای حذف اطلاعاتی نیست که پیش از این توسط شرکت‌ها جمع‌آوری و ذخیره شده است.
جلوگیری از آموزش مدلها در ChatGPT
کاربران ChatGPT می‌توانند تعیین کنند که مکالماتشان برای بهبود مدلهای OpenAI استفاده شود یا خیر. برای اعمال این محدودیت، مسیر زیر پیشنهاد میشود:
- ورود به بخش تنظیمات (Settings)
- انتخاب گزینه کنترل دادهها (Data Controls)
- غیرفعال کردن قابلیت Improve the model for everyone
علاوه بر این، کاربران می‌توانند از طریق پورتال حریم خصوصی OpenAI درخواست حذف دادههای خود را ثبت کنند.
شکاف‌های امنیتی و راهکارهای جایگزین
حتی با غیرفعال کردن تنظیمات مذکور، یک استثنای مهم در سیاست‌های OpenAI وجود دارد. اگر کاربر با استفاده از دکمه‌های لایک (پسندیدن) یا دیس‌لایک (نپسندیدن)، بازخوردی درباره پاسخ‌های چت‌بات ثبت کند، احتمال دارد مکالمه مرتبط با آن بازخورد برای بهبود مدلها استفاده شود.
برای کسانی که می‌خواهند ردپای کمتری از خود به جای بگذارند، قابلیت «گفت‌وگوی موقت» یا Temporary Chat راهکار مناسبی است. در این حالت، مکالمات در تاریخچه معمول ذخیره نمی‌شوند و از چرخه آموزش مدلها خارج می‌گردند.
این تنظیمات برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟
بسیاری از کاربران ایرانی به دلیل محدودیت‌های دسترسی، از حساب‌های کاربری مشترک یا سرویسهای واسط برای استفاده از هوش مصنوعی بهره می‌برند. در چنین شرایطی، مدیریت حریم خصوصی اهمیت دوچندان می‌یابد، زیرا دادههای حساس شغلی یا شخصی ممکن است در مدلهای عمومی ذخیره شوند و در آینده به شکل پاسخ‌هایی برای دیگران ظاهر گردند.
با توجه به اینکه اکثر این ابزارها برای کاربران ایرانی در دسترس نیستند و از طریق VPN یا APIهای جانبی استفاده میشوند، آگاهی از تنظیمات داخلی هر پلتفرم، تنها راه دفاع کاربر در برابر جمع‌آوری گسترده دادهها توسط شرکت‌های فناوری است.