بیش از ۹۹ درصد ترافیک داده‌های بین‌المللی از شبکه‌ای متشکل از حدود ۵۰۰ کابل زیردریایی عبور می‌کند. این زیرساخت‌های نامرئی که میلیون‌ها کیلومتر در بستر دریاها گسترده شده‌اند، ستون فقرات ارتباطات دیجیتال جهان هستند و هرگونه آسیب به آن‌ها، زنجیره خدمات دیجیتال را به خطر می‌اندازد.
تشریح ساختار و مکانیسم کابلهای فیبرنوری
هسته‌ی مرکزی این کابلها را رشته‌های فیبرنوری تشکیل می‌دهند که داده‌ها را در قالب پالس‌های نوری منتقل می‌کنند. برای مقابله با فشار شدید آب و جلوگیری از آسیب‌های فیزیکی، لایه‌های متعددی از عایق و محافظ دور این فیبرها قرار گرفته است.
- تقویت‌کننده‌های نوری در فواصل مشخص نصب شده‌اند تا سیگنال‌ها را در مسیرهای طولانی تقویت کنند.
- اتصال نهایی کابلها در ایستگاه‌های ساحلی صورت می‌گیرد تا داده‌ها وارد شبکه‌های مخابراتی زمینی شوند.
- در مناطق کم‌عمق، کابلها را در بستر دریا دفن می‌کنند تا خطر برخورد لنگرهای کشتی‌ها یا تجهیزات ماهیگیری کاهش یابد.
چالش‌های تعمیر و هزینههای عملیاتی
قطع یک کابل لزوماً به معنای خاموش شدن فوری اینترنت در یک منطقه نیست؛ چرا که ترافیک می‌تواند از مسیرهای جایگزین هدایت شود. اما بازگرداندن کابل آسیب‌دیده به مدار، فرآیندی دشوار است. این عملیات به کشتی‌های تخصصی، تجهیزات پیشرفته و اخذ مجوزهای ورود به آب‌های سرزمینی وابسته است.
گزارش‌های پژوهشی سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد میانگین زمان تعمیر هر کابل حدود ۴۰ روز است و هزینه هر عملیات بین یک تا سه میلیون دلار برآورد میشود. در مناطق پرتنش، این بازه زمانی به‌شدت افزایش می‌یابد.
تجربه بحران در دریای سرخ
اتفاقات اخیر در دریای سرخ گواه این پیچیدگی‌هاست. در سال ۲۰۲۴، تعمیر سه کابل آسیب‌دیده حدود شش ماه زمان برد. همچنین در سپتامبر ۲۰۲۵، چهار کابل دیگر آسیب دیدند؛ در حالی که تعمیر سه مورد از آن‌ها پنج ماه به طول انجامید، چهارمین کابل همچنان خارج از مدار گزارش شده است.
تنگه هرمز نیز یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای عبور این کابلها در خلیج فارس است. بر اساس داده‌های TeleGeography، هرگونه اختلال در این منطقه به‌دلیل محدودیت کشتی‌های تعمیراتی و پیچیدگیهای اداری، می‌تواند خدمات دیجیتال را برای مدت طولانی مختل کند.