ایران در مسیر مواجهه با موج گسترده‌ای از بیماری دمانس یا زوال عقل قرار دارد. طبق پیش‌بینی‌های مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم پزشکی توانبخشی و سلامت اجتماعی، روند صعودی ابتلا به این بیماری در سال‌های آتی شتاب می‌گیرد. آمارها نشان می‌دهد شمار مبتلایان که در سال ۲۰۱۹ حدود ۵۲۴ هزار نفر بود، تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۲ میلیون نفر می‌رسد. این جهش چهار برابری، زنگ خطری برای نظام سلامت و ساختار اجتماعی کشور است.
روند صعودی دمانس در جامعه ایران
افزایش چشمگیر تعداد بیماران تنها یک عدد آماری نیست، بلکه بازتابی از تغییرات دموگرافیک و سبک زندگی در جامعه است. تبدیل شدن ۵۲۴ هزار نفر به ۲ میلیون بیمار در بازه زمانی ۲۵ تا ۳۰ سال آینده، فشار مضاعفی را بر سیستم مراقبتی سالمندان وارد می‌کند. این رشد سریع، نیاز به بازنگری در سیاست‌های پیشگیرانه و حمایتی از افراد سالمند را بیش از پیش احساس می‌سازد.
پنج عامل حیاتی برای پیشگیری در میانسالی
متخصصان تأکید دارند که پیشگیری از دمانس یا کند کردن روند پیشرفت آن، پیش از همه در دوران میانسالی آغاز می‌شود. تغییرات کوچک اما مستمر در سبک زندگی می‌تواند سدی در برابر تخریب سلول‌های عصبی ایجاد کند. کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و توجه به سلامت روان در این بازه سنی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش احتمال ابتلا در دوران پیری دارد.
برای جلوگیری از بروز یا پیشرفت زوال عقل، مدیریت دقیق موارد زیر در دوران میانسالی ضروری است:
- کنترل فشار خون و دیابت:مدیریت دقیق قند خون و فشار خون برای جلوگیری از آسیب‌های عروقی در مغز.
- مقابله با چاقی:حفظ وزن ایده‌آل برای کاهش التهابات سیستمیک بدن.
- ترک کم‌تحرکی:جایگزینی سبک زندگی متحرک با فعالیت‌های بدنی منظم.
- جلوگیری از انزوای اجتماعی:حفظ ارتباطات فعال با جامعه برای تقویت سلامت شناختی و روانی.