ورزش سالهاست که به دلیل تقویت قلب و کنترل وزن توصیه میشود، اما تأثیرات آن به لایههای عمیقتر مغز میرسد. فعالیتهای هوازی، بهویژه دویدن، بخشهایی از مغز را به کار میاندازند که مستقیماً با تمرکز، حل مسائل و مدیریت عواطف در ارتباطاند.
قشر پیشپیشانی؛ مرکز فرماندهی احساسات
در مرکز این فرآیند، قشر پیشپیشانی (Prefrontal Cortex) قرار دارد. این بخش از مغز مسئول تصمیمگیریهای پیچیده و کنترل واکنشهای احساسی است. پرسش اصلی پژوهشگران دانشگاه تسوکوبا در ژاپن این بود که آیا برای فعال کردن این ناحیه، حتماً باید فشار فیزیکی شدیدی به بدن وارد کرد یا فعالیتهای سبک نیز کفایت میکنند؟
جزئیات آزمایش: تفاوت نشستن و دویدن
برای پاسخ به این پرسش، ۲۴ داوطلب وارد یک آزمایش شدند. پژوهشگران وضعیت روحی و عملکرد ذهنی آنها را در دو حالت متفاوت بررسی کردند:
- حالت اول:شرکتکنندگان صرفاً مینشستند و هیچ فعالیت بدنی انجام نمیدادند.
- حالت دوم:افراد به مدت ۱۰ دقیقه روی تردمیل با سرعتی بسیار آرام میدویدند.
نکته جالب در طراحی این آزمایش، نحوه تنظیم سرعت بود. سرعت دویدن برای هر فرد بر اساس تواناییهای شخصیاش تنظیم شد؛ به شکلی که سرعت چنان پایین بود که فرد میتوانست به جای دویدن، همان مسیر را پیادهروی کند. با این حال، از داوطلبان خواسته شد تا حرکت را دقیقاً در قالب «دوی آرام» اجرا کنند.
نتایج؛ فشار کم، اثر زیاد
پژوهشگران پس از بررسی وضعیت روحی و تواناییهای تمرکز و تصمیمگیری افراد، به نتیجهای رسیدند که بسیاری از تصورات رایج درباره ورزش را تغییر میدهد. طبق یافتههای این تیم، حتی کمترین میزان فشار فیزیکی در قالب دوی آرام، میتواند عملکردهای اجرایی مغز را به طور موقت بهبود ببخشد.
این فعالیت کوتاه ۱۰ دقیقهای، نه تنها وضعیت احساسی افراد را تغییر داد، بلکه روی بخشهای کنترل احساسات در مغز اثر گذاشت. در واقع برای کسانی که زمان یا توان بدنی برای ورزشهای سنگین ندارند، ۱۰ دقیقه حرکت آرام، جایگزینی مؤثر برای تقویت سلامت روان و بهبود خلقوخو است.