زایلیتول چیست و چرا در محصولات غذایی به کار میرود؟
زایلیتول نوعی «الکل قند» یا پلیاول است؛ کربوهیدراتی که از ترکیب مولکولهای قند و الکل ساخته شده است. تولیدکنندگان مواد غذایی و محصولات بهداشتی برای شیرین کردن محصولاتشان از این ماده استفاده میکنند تا هم کالری محصول پایین بماند و هم برخلاف قند معمولی، باعث پوسیدگی دندان نشود. اما این مزایا ممکن است هزینهای برای سلامت قلب داشته باشد.
لخته شدن خون؛ مکانیسم خطرناک زایلیتول
دکتر «مارکو ویتکوفسکی» از بیمارستان دانشگاهی شاریته در برلین، به مکانیسم اثر این ماده اشاره میکند. او معتقد است زایلیتول میتواند توانایی پلاکتهای خون را برای تشکیل لخته افزایش دهد. در مطالعات پیشین، محققان دریافتند افرادی که در معرض خطر بودند و سطح زایلیتول بالایی در خون داشتند، طی یک بازه سه ساله بیشتر دچار رویدادهای قلبی-عروقی شدهاند.
بررسی ۱۷ هزار نفر در دو قاره
پژوهش جدید برای پاسخ به این پرسش که آیا این خطر برای جمعیت عمومی نیز صادق است یا خیر، دادههای دو مطالعه مشاهدهای گسترده در آمریکای شمالی و اروپا را تحلیل کرد. این بررسیها روی ۱۷,۷۱۰ شرکتکننده با میانگین سنی ۶۰.۹ سال انجام شد.
محققان برای رسیدن به نتیجه دقیق، متغیرهای زیر را در تحلیلهای خود تعدیل کردند تا اثرات جانبی حذف شود:
- سن شرکتکنندگان
- وضعیت استعمال دخانیات
- بیماری دیابت
- فشار خون بالا
نتیجه تکاندهنده پس از ۶ سال پیگیری
پژوهشگران شرکتکنندگان را بر اساس میزان زایلیتول موجود در پلاسمای خون به چهار گروه تقسیم کردند. نتایج حاصل از دوره پیگیری ۶ ساله نشان داد افرادی که در گروه با بالاترین سطح زایلیتول قرار داشتند، در مقایسه با گروه پایینترین سطح، با خطر بهمراتب بیشتری برای ابتلا به حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ ناشی از بیماریهای قلبی-عروقی روبرو هستند.