تفاوت در واکنش به کافئین
برخی افراد با نوشیدن یک فنجان قهوه به سرعت سرحال و هوشیار میشوند، در حالی که برای دیگران، حتی چند فنجان قهوه نیز تأثیر چندانی ندارد. این تفاوت به عوامل زیستی متعددی بستگی دارد که حساسیت بدن به کافئین را تعیین میکند.
یافتههای جدید علمی
مطالعهای که در مجله علمیBrain and Behaviorمنتشر شده، نشان میدهد که واکنش به کافئین میتواند تحت تأثیر ویژگیهای زیستی مختلف باشد. پژوهشگران با بررسی گورخرماهیها دریافتند که واکنشهای شبهاضطرابی به کافئین در میان این حیوانات متفاوت است و این تفاوت با عواملی مانند جنسیت و فعالیت ژنهای مرتبط با آدنوزین ارتباط دارد.
مکانیسم اثر کافئین در مغز
بسیاری بر این باورند که کافئین به طور مستقیم انرژی بدن را افزایش میدهد، اما واقعیت چیز دیگری است. کافئین با مسدود کردن آدنوزین، مادهای که در طول روز در مغز تجمع پیدا میکند و احساس خستگی را ایجاد میکند، باعث افزایش هوشیاری میشود. با اشغال گیرندههای آدنوزین، کافئین توانایی مغز برای دریافت پیام «نیاز به استراحت» را کاهش میدهد.
چرا قهوه گاهی اثر ندارد؟
این موضوع میتواند توضیح دهد که چرا قهوه پس از یک شب کمخوابی گاهی اثر چندانی ندارد. زمانی که میزان آدنوزین در بدن بالا باشد، کافئین ممکن است نتواند بهطور کامل بر احساس خستگی غلبه کند. پس از کاهش اثر کافئین، آدنوزین تجمعیافته میتواند دوباره خود را نشان دهد و احساس خستگی شدیدی ایجاد کند.
سرعت تجزیه کافئین
یکی از عوامل کلیدی در تفاوت تأثیر کافئین بر افراد، سرعت تجزیه آن در بدن است. دکتر مریلین کورنلیس، دانشیار تغذیه در دانشگاه نورثوسترن، به این نکته اشاره میکند که پاک شدن کافئین از بدن میتواند به طور قابل توجهی بر احساس انرژی و هوشیاری تأثیر بگذارد.