تقسیمبندی املاک از نظر وضعیت ثبتی
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد، انواع ملک را به سه دسته تقسیم کرد: «ملک مجهولالمالک ثبتی»، «ملک در جریان ثبت» و «ملک ثبتشده». ملک مجهولالمالک ثبتی به ملکی اشاره دارد که اظهارنامه ثبتی آن به اداره ثبت عودت نشده یا درخواست ثبت آن به اداره ثبت واصل نشده است. این نوع ملک با مفهوم مجهولالمالک مدنی متفاوت است.
ملک در جریان ثبت و ملک ثبتشده
ملک در جریان ثبت، ملکی است که اظهارنامه ثبتی آن به اداره ثبت واصل شده و در حال انجام عملیات مقدماتی ثبت است، اما هنوز در دفتر املاک ثبت نشده و فاقد سند مالکیت است. در مقابل، ملک ثبتشده به ملکی اطلاق میشود که در دفتر املاک سازمان ثبت شده و مشمول مقررات ماده 22 قانون ثبت است.
تفاوتهای حقوقی
اعمال حقوقی نسبت به املاک در جریان ثبت و املاک ثبتشده قابل ثبت و تنظیم سند در دفاتر اسناد رسمی است، اما املاک در جریان ثبت مشمول امتیازات ماده 22 قانون ثبت نیستند. قویدل به تفاوت ملک مجهولالمالک ثبتی با مجهولالمالک مدنی اشاره کرد و توضیح داد: ملکی که اظهارنامه ثبتی آن به اداره ثبت داده نشده، مجهولالمالک ثبتی نامیده میشود و ممکن است مالک و متصرف داشته باشد.
مراحل ثبت ملک فاقد سابقه ثبتی
برای ثبت ملکی که سابقه ثبتی ندارد، ابتدا باید درخواست ثبت ملک به همراه نقشه رقومی دارای مختصات جغرافیایی UTM و مدارک مثبت مالکیت شامل مبایعهنامه، گواهی حصر وراثت و سایر مستندات ارائه شود. پس از آن، فرم استشهادیه مبنی بر گواهی تصرفات مالکانه متقاضی در ملک ارائه میشود. در نهایت، پلاک ثبتی ملک تشخیص و تطبیق داده میشود.