رویا رشیدپورایی انتصاب خود را به عنوان نماینده کشوری ایران در انجمن جهانی حقوق پزشکی (WAML) بیش از آنکه یک عنوان شغلی بداند، یک مسئولیت علمی میبیند. این انجمن که فعالیتهایش را از سال ۱۹۶۷ آغاز کرده، اکنون به یکی از مراجع اصلی در تلاقی حقوق، پزشکی و اخلاق تبدیل شده است.
دامنه فعالیتهای WAML؛ فراتر از حقوق پزشکی سنتی
حوزه اثرگذاری این انجمن تنها به مفاهیم محدود حقوق پزشکی ختم نمیشود. WAML روی محورهای کلیدی زیر تمرکز دارد:
- حقوق سلامت و پزشکی قانونی
- اخلاق پزشکی و اخلاق زیستی
- بررسی پیامدهای تحولات فناوری بر سیاستگذاری و قانون
پل ارتباطی میان متخصصان داخلی و جهانی
نماینده کشوری در واقع حلقه اتصال میان جامعه علمی ایران و این انجمن بینالمللی است. وظیفه اصلی در این جایگاه، تقویت ارتباطات علمی و انتقال فرصتهای پژوهشی از سطح جهانی به متخصصان داخلی است. رشیدپورایی تأکید میکند که این موقعیت یک پل دوطرفه است؛ ابزاری برای نزدیکتر کردن دانش جهانی به ایران و همزمان معرفی ظرفیتهای علمی کشور به دنیا.
باید توجه داشت که این نمایندگی با سمتهای اجرایی یا نمایندگیهای دولتی متفاوت است و لزوماً با داشتن حق رأی در هیات حکام انجمن یکی نیست.
چالشهای نوین؛ از هوش مصنوعی تا ژنتیک
دنیای حقوق سلامت با سرعتی خیرهکننده تغییر میکند. دیگر نمیتوان حقوق پزشکی را صرفاً در چارچوب مفاهیمی مثل «رضایت بیمار» یا «مسئولیت پزشک» تعریف کرد. ظهور فناوریهای نوین، پرسشهای پیچیدهای را پیش روی حقوقدانان و پزشکان گذاشته است که نیازمند پاسخهای جامع و بهروز است.
برخی از این محورهای حیاتی عبارتند از:
- بهکارگیری هوش مصنوعی و مدیریت دادههای سلامت
- پزشکی شخصیسازیشده و مباحث ژنتیک
- سلامت دیجیتال و فناوریهای نوظهور
حضور منسجم در چنین نهادهایی به ایران کمک میکند تا در مواجهه با این تحولات، از جایگاه فعالتری بهره ببرد و در تدوین استانداردهای جهانی مشارکت کند.
تکیه بر ظرفیتهای علمی ایران
انتخاب نخستین نماینده کشوری برای ایران، حاصل سالها فعالیت متخصصان ایرانی در حوزههای پزشکی قانونی، اخلاق پزشکی و حقوق است. ظرفیتهای پژوهشی و حرفهای درخشانی که طی سالهای گذشته در این حوزهها شکل گرفته، اکنون پشتوانه حضور ایران در عرصههای جهانی است و مسیر تبدیل شدن به یک شریک علمی فعال را هموار میکند.