از سفر به کویر تا مطالعه منابع تاریخی
امیرهادی ملکاسماعیلی، کارگردان مستند «صدای قدمهای آب»، ایده ساخت این اثر را مدیون سفری به سمنان است. او پس از آشنایی با سیستم آبرسانی سنتی این شهر و پیشینه فرهنگی منطقه، تصمیم گرفت مطالعه منابع و کتابهای مرتبط با مدیریت آب در این ناحیه را آغاز کند.
تمرکز اصلی این مستند بر مدیریت مردمی آب در شهری است که هزار سال است با شرایط سخت اقلیمی کویر دستوپنجه نرم میکند. ملکاسماعیلی معتقد است سازگاری ساکنان سمنان با کمآبی، تجربهای ارزشمند است که تاکنون کمتر از حد لازم مورد توجه قرار گرفته است.
تبدیل میراث فرهنگی به راهکار عملی
بازخوانی تجربههای سنتی در این فیلم، فراتر از یک بررسی تاریخی یا فرهنگی است. هدف کارگردان این است که شیوههای مدیریت منابع آب در سمنان را به عنوان یک الگوی پایدار برای همزیستی با کمآبی معرفی کند. او بر این باور است که ترویج این الگوها میتواند در کاهش زمینههای شکلگیری تنشهای آبی در مناطق مختلف کشور مؤثر باشد.
جزئیات تولید و مسیر پژوهشی
تولید این مستند با یک مسیر پژوهشی دقیق پیش رفت. مراحل تحقیق و بررسی در کتابخانهها حدود پنج ماه به طول انجامید. پس از پایان تحقیقات نظری، ملکاسماعیلی سه سفر میدانی به سمنان داشت تا نظام آبرسانی را از نزدیک بررسی کرده و با مردم محلی گفتگو کند.
در این مسیر، همراهی صمیمانه مردم سمنان نقش مهمی در تکمیل پروژه داشت. تعامل مستقیم با ساکنان منطقه، شرایط فیلمبرداری و جمعآوری اطلاعات میدانی را تسهیل کرد.
دغدغه همیشگی آب در آثار ملکاسماعیلی
موضوع آب، رشته مشترکی است که در آثار مختلف این مستندساز دیده میشود. او پیش از این نیز مستندی درباره سقاخانهها ساخته بود. ملکاسماعیلی در آثار خود تلاش کرده ابعاد مختلف آب را بررسی کند؛ از جمله:
- کارکردهای مذهبی آب در فرهنگ ایرانی
- نقش اجتماعی و حضور آب در فضاهای شهری
- مدیریت سنتی منابع در مناطق خشک
مستند «صدای قدمهای آب» تاکنون در دو رویداد به نمایش درآمده است: نخست در برنامهای به سازماندهی دفتر انجمنهای شهرداری و سپس در جشنواره فیلم کوتاه تهران.