تلاش پکن برای تغییر معادلات امنیتی منطقه
شی جینپینگ در دیدار روز چهارشنبه با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهوری مصر، پیشنهاد کرد کشورهای خاورمیانه یک الگوی امنیتی خودگردان ایجاد کنند. روزنامه «ساوث چاینا مورنینگ پست» این درخواست را تلاشی برای کاهش وابستگی منطقه به واشنگتن توصیف کرده است؛ بهویژه در شرایطی که درگیریهای نظامی میان ایالات متحده و ایران، ثبات منطقه را به مخاطره انداخته است.
رئیسجمهور چین در این نشست صراحتاً با هرگونه دخالت خارجی مخالفت کرد. او تاکید کرد که مردم خاورمیانه باید ارباب امور خود باشند و آینده سیاسی و امنیتیشان را خودشان تعیین کنند. شی برای دستیابی به این هدف، ایجاد یک رویکرد «مشترک، جامع، مشارکتی و پایدار» را پیشنهاد داد.
توسعه اقتصادی به عنوان کلید صلح
پکن معتقد است ریشههای درگیری در خاورمیانه با ابزارهای نظامی حل نمیشود. شی جینپینگ در گفتگو با السیسی خاطرنشان کرد که رشد اقتصادی، گسترش تجارت و همکاریهای منطقهای تنها راه رفع علل اساسی تنشهاست. از دیدگاه او، توسعه اقتصادی زیربنای اصلی دستیابی به صلح و ثبات پایدار در این منطقه است.
او همچنین در موضعی انتقادی، بدون نام بردن از کشور خاصی، از قدرتهای بزرگ خارج از منطقه خواست تا:
- استانداردهای دوگانه در برخورد با مسائل منطقه را کنار بگذارند.
- به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورهای خاورمیانه احترام بگذارند.
تحلیل پیامهای ضمنی برای واشنگتن
جان کالابریس، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه در واشنگتن، معتقد است تاکید شی بر «امنیت مشترک»، در واقع پیامی مستقیم درباره نقش ایالات متحده است. به باور او، این رویکرد یادآوری میکند که آمریکا دیگر نمیتواند تنها ضامن امنیت منطقه باشد. کالابریس اشاره کرد که این دیدگاه پکن با خواستههای دیرینه ایران مبنی بر کاهش حضور قدرتهای خارجی در خاورمیانه همراستا است.
این دیدار در حالی برگزار شد که حملات جدید ایالات متحده به نقاطی از ایران، نگرانیها را درباره اختلال در مسیرهای حملونقل نفت و افزایش قیمت جهانی نفت خام شدت بخشیده است. در این میان، تحلیلگران بر این باورند که مصر تلاش میکند با تقویت روابط با چین، توازنی جدید ایجاد کند، هرچند همچنان روابط خود را با واشنگتن حفظ کرده است.