تغییر مدل فعالیت در عصر هوش مصنوعی
محمدنبی شهیکیتاش در اجلاس سراسری مدیران مراکز رشد واحدهای فناور که در سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی برگزار شد، از ضرورت بازطراحی مدل فعالیت مراکز رشد سخن گفت. او معتقد است فناوریهای نوظهور و هوش مصنوعی، مناسبات کسبوکار را بازتعریف کردهاند. بنابراین، مراکز رشد دانشگاهی نباید صرفاً به عنوان محل استقرار شرکتهای نوپا شناخته شوند، بلکه باید متناسب با تحولات صنعت، نقش خود را تغییر دهند.
توزیع ظرفیتها و شکاف زیرساختی
آمارهای فعلی نشان میدهد شبکهای گسترده از واحدهای فناور در کشور فعال است. در حال حاضر 286 مرکز رشد در سراسر ایران فعالیت میکنند که ظرفیت آنها به شرح زیر است:
- 3 هزار و 165 واحد فناور در دوره پیشرشد
- 5 هزار و 751 واحد فناور در دوره رشد
شهیکیتاش این حجم از ظرفیت را سرمایهای کلیدی برای اقتصاد دانشبنیان دانست، اما هشدار داد که اثربخشی این سرمایه در گرو تقویت زیرساختهای نرم است. به گفته او، زیرساختهای فیزیکی در سالهای گذشته تا حد زیادی شکل گرفتهاند، اما اکنون نوبت به توسعه داراییهای ناملموس رسیده است.
از فضای فیزیکی تا شبکه منتورینگ
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم تأکید کرد که اولویت امروز، ایجاد قابلیتهای حرفهای است تا فناوریها بتوانند مسیر واقعی ورود به بازار را پیدا کنند. این قابلیتها شامل موارد زیر میشود:
- شبکه منتورینگ تخصصی و برنامههای توانمندسازی
- خدمات پشتیبان تجاریسازی و شبکهسازی حرفهای
- ایجاد ارتباط مؤثر با صنعت و تسهیل دسترسی به سرمایه
الگوی جهانی: مرکز رشد به مثابه پلتفرم
تجارب جهانی نشان میدهد مراکز رشد موفق، ارائه صرف فضای فیزیکی را کنار گذاشته و به سمت ارائه خدمات مدیریتی و تخصصی حرکت کردهاند. هدف نهایی، تبدیل این مراکز به اکوسیستمهای یکپارچه و هوشمند است.
شهیکیتاش در پایان خاطرنشان کرد که سیستم حرفهای مراکز رشد در زیستبوم نوآوری باید بهگونهای تعریف شود که مرکز رشد نه یک فضای استقرار، بلکه پلتفرمی برای اتصال استعدادها، تیمها، منتورها، سرمایهگذاران و بازار باشد.