جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل آفریقا در گفتگو با ایلنا، سفر رئیسجمهوری چین به مصر را نقطه عطفی در روابط دو کشور میداند. او معتقد است برای درک ابعاد این سفر باید ابتدا به موقعیت دوگانهی مصر نگریست؛ کشوری که همزمان بازوی آفریقایی و خاورمیانهای است و همین ویژگی، قاهره را در اولویتهای سیاست خارجی پکن قرار میدهد.
موقعیت دوگانه قاهره در استراتژی پکن
چین طی سه دهه گذشته تمرکز ویژهای بر آفریقا داشته است. دلیل اصلی این توجه، دسترسی به مواد اولیه و اجرای طرحهای عمرانی گسترده در کشورهای جهان سوم است تا پکن بتواند تصویری مثبت از نفوذ خود در این قاره ترسیم کند. مصر در این میان، حلقهی اتصال چین به آفریقا است. از سوی دیگر، در معادلات مربوط به غرب آسیا و خاورمیانه، مصر نقشی کلیدی ایفا میکند که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد.
جذابیتهای نظامی و صنعتی مصر
پکن به قدرت سخت مصر نیز چشم دوخته است. مصر بزرگترین ارتش منطقه را در اختیار دارد و در حوزه صنایع نظامی سرمایهگذاریهای قابل توجهی انجام داده است. اگرچه شاید سطح این صنایع با برخی کشورهای پیشرو فاصله داشته باشد، اما فعال بودن این بخش و ظرفیتهای موجود، مصر را به شریکی جذاب برای چین تبدیل میکند.
قلب تپنده ژئوپلیتیک: از مدیترانه تا بابالمندب
موقعیت جغرافیایی مصر برای هر بازیگر جهانی، بهویژه چین، استراتژیک است. دسترسی قاهره به دو مسیر حیاتی دریایی، اهرم فشار و نفوذ را افزایش میدهد:
- ساحل دریای مدیترانه:تسلط بر بخشی از این ساحل و بندر اسکندریه، اهمیت امنیتی ویژهای دارد.
- دریای سرخ و تنگه بابالمندب:نقطهای که منافع جهانی به یکدیگر گره خورده و هر تغییری در آن، معادلات ژئوپلیتیک منطقه را تغییر میدهد.
این سفر در حالی صورت میگیرد که رقابت چین و آمریکا از چارچوبهای اقتصادی فراتر رفته و وارد مرحلهای جدید شده است. پکن با تقویت روابط با مصر، در واقع در حال بازتعریف جایگاه خود در مناطق حساس دنیاست تا در برابر خصومتهای احتمالی آمریکا، شبکه متحدان استراتژیک خود را گسترش دهد.