سرنوشت گیاهان در برابر خورشیدِ داغتر
پایان حیات گیاهی روی زمین نه بر اثر یک حادثه ناگهانی، بلکه در نتیجه فرآیندی تدریجی و میلیارد ساله رخ میدهد. مدلهای پیشرفته اقلیمی نشان میدهند که گیاهان احتمالاً تا ۱.۸۷ میلیارد سال دیگر روی این سیاره باقی میمانند. این بازه زمانی بسیار طولانیتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد و حیات گیاهی را مقاومتر از حد انتظار جلوه میدهد.
افزایش درخشش خورشید؛ عامل مرگ تدریجی
خورشید هر روز گرمتر و درخشانتر میشود. برآورد دانشمندان حاکی از آن است که تا حدود ۱.۸۷ میلیارد سال آینده، شدت نور خورشید حدود ۲۰ درصد افزایش مییابد. این تغییر درخشش، تعادل زیستکره زمین را برهم میزند و گیاهان را با دو چالش مرگبار مواجه میکند:
- بالا رفتن شدید دمای سطح زمین تا حدی که گیاهان توان تحمل گرمای محیط را از دست بدهند.
- کاهش شدید میزان دیاکسیدکربن در جو که منجر به «گرسنگی کربنی» و توقف فتوسنتز شود.
شبیهسازی سهبعدی آینده زمین
جیکوب حقمصرا، اخترزیستشناس، و اریک ولف، دانشمند اقلیم سیارهای، برای رسیدن به این نتیجه از یک مدل سهبعدی اقلیمی استفاده کردند. این مدل تغییرات زمین را در بازه زمانی دو میلیارد سال آینده شبیهسازی میکند و علاوه بر افزایش نور خورشید، تغییرات طبیعی سطح دیاکسیدکربن را نیز لحاظ کرده است.
در چرخه طبیعی زمین، دیاکسیدکربن بهتدریج وارد اقیانوسها شده و در کف دریاها به سنگ تبدیل میشود. وقتی سطح این گاز در جو به حد بحرانی کاهش یابد، ماده اولیه فتوسنتز از بین میرود و گیاهان عملاً از گرسنگی نابود میشوند. در واقع، خورشید با روشنتر شدن، شرایط لازم برای تداوم حیات گیاهی را از بین میبرد.