تغذیه دستی؛ تغییری خطرناک در رفتار خرسها
مهدی کسایی، رئیس اداره حفاظت و مدیریت حیاتوحش اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل، صراحتاً هشدار داد که غذا دادن به خرسها، سلامت این حیوان را تهدید میکند. اما مشکل اصلی فراتر از سلامت جسمی است؛ وقتی خرسها عادت میکنند غذای خود را از انسانها بگیرند، رفتارهای طبیعی آنها تغییر میکند. این تغییر رفتار، حیوان را جسورتر کرده و احتمال بروز تعارضات شدید و پرخطر میان خرسها و گردشگران یا ساکنان منطقه را بهشدت بالا میبرد.
اجرای برنامه مشارکتی حفاظت از خرس قهوهای
برای مقابله با این چالشها و صیانت از تنوع زیستی استان، «برنامه مشارکتی حفاظت خرس قهوهای سبلان» پس از طی مراحل قانونی وارد فاز اجرایی شده است. تمرکز اصلی این برنامه بر کاهش مداخلات انسانی در زیستگاههاست.، اقدامات زیر در دستور کار قرار گرفته است:
- پایش مستمر زیستگاههای خرس قهوهای در مناطق کوهستانی.
- برگزاری آموزشهای چهرهبهچهره برای کوهنوردان و گردشگران در مسیرهای صعود به سبلان.
- حضور هفتگی کارشناسان محیطزیست در مسیرهای صعود از ابتدای فصل تابستان.
مدیریت علمی تعارضات و حمایت از بهرهبرداران
اداره حفاظت و مدیریت حیاتوحش اردبیل رویکرد خود را بر مدیریت علمی تعارضات انسان و حیاتوحش متمرکز کرده است. هدف این است که هم خرسها در محیط طبیعی خود بمانند و هم ضررهای مالی بهرهبرداران کاهش یابد. برای پیشگیری از ورود خرسها به مناطق انسانی، ترویج استفاده از فنسهای الکتریکی در باغات و زنبورستانها به عنوان یک راهکار عملی توصیه شده است. همچنین، پروندههای مربوط به خسارات وارده از سوی خرسها به بهرهبرداران محلی با دقت پیگیری میشود تا روند جبران خسارات تسریع گردد.
گسترش آگاهی عمومی و ابزارهای ترویجی
فرهنگسازی بخشی جداییناپذیر از این برنامه حفاظتی است. برای افزایش آگاهی عمومی، محیطزیست استان از ابزارهای متنوعی استفاده میکند. راهاندازی کانالهای اطلاعرسانی در پیامرسانها و توزیع اقلام فرهنگی با نماد خرس قهوهای از جمله این اقدامات است. علاوه بر این، حضور فعال در مجامع علمی، از جمله شرکت در کنگره بینالمللی بومشناختی دانشگاه محقق اردبیلی، نشاندهنده تلاش برای تکیه بر مبانی علمی در حفظ این گونه شاخص است تا گامی موثر در جهت بقای خرسهای قهوهای در اکوسیستم سبلان برداشته شود.