اسماعیل بقایی شامگاه چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، عملکرد دبیرکل سازمان ملل را به نقد کشید. او در واکنش به اظهارات دبیرکل مبنی بر موفقیت سازمان ملل در «جلوگیری از بروز جنگ بین ابرقدرتها»، این برداشت را پذیرفتنی دانست و آن را نوعی تقلیل دادن مأموریت بنیادین این سازمان توصیف کرد.
تضاد دیدگاه فعلی با میراث داگ هامرشولد
سخنگوی وزارت خارجه برای تبیین جایگاه واقعی سازمان ملل، به دیدگاههای داگ هامرشولد اشاره کرد. او نوشت هامرشولد پیشتر هشدار داده بود که سازمان ملل نباید به ماشین برگزاری کنفرانسهای ایستا تبدیل شود که تنها در خدمت دیپلماسی قدرتهای بزرگ است. از نظر هامرشولد و در راستای باورهای او، این سازمان باید ابزاری پویا برای پاسداری از امنیت کشورهای کوچک باشد تا عدالت جهانی تحقق یابد.
پیامدهای خطرناک تعریف «موفقیت» در سازمان ملل
بقایی استدلال کرد که تعریف فعلی دبیرکل از مأموریت سازمان، قرائتی حداقلی و خطرناک است. او تأکید کرد که چنین برداشتی از بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل، پیامدهای گستردهای دارد:
- اکثریت قاطع اعضای سازمان ملل را در معادلات جهانی بیربط معرفی میکند.
- بسیاری از جنگها را توجیه کرده و اصول بنیادین منشور را بیمعنا میسازد.
- جنایات ابرقدرتها در تجاوز به دیگران را «سفیدشویی» میکند.
لیست شکستهای سازمان ملل بر اساس معیار دبیرکل
سخنگوی وزارت خارجه با نگاهی به تاریخ جنگها، اشاره کرد که اگر معیار موفقیت سازمان ملل تنها «جلوگیری از جنگ میان ابرقدرتها» باشد، در این صورت جنایات و جنگهای متعددی در نقاط مختلف جهان باید «موفقیت» تلقی شوند. او در این زمینه به فهرست زیر اشاره کرد:
- جنگها و جنایات ارتکابی در کره و ویتنام
- بحرانهای کنگو، عراق و افغانستان
- درگیریهای جاری و پیشین در یمن، سودان و غزه
بقایی در پایان پیام خود با طرح یک پرسش صریح، این رویه را مورد تردید قرار داد و نوشت: آیا این پیام شایستهای از سوی یک دبیرکل در آستانه پایان دوره مسئولیت است؟