واشنگتن با معرفی بستهای از تحریمهای گسترده که هدف آن انزوای کامل اقتصادی ایران است، وارد مرحله جدیدی از فشار حداکثری شد. این طرح که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در تاریخ ۲۴ اوت (۳ شهریور) رونمایی کرد، با هدف ایجاد بزرگترین انزوای اقتصادی هماهنگ در تاریخ جهان طراحی شده است.
«روز دی اقتصادی»؛ قمار ترامپ برای انزوا
دونالد ترامپ این استراتژی را «روز دی اقتصادی» نامید و صراحتاً هشدار داد هر کشوری که هر نوع راه تنفسی یا منفذ مالی برای تهران فراهم کند، با پیامدهای اقتصادی ویرانگری مواجه خواهد شد. کاخ سفید اکنون میکوشد پس از شش ماه درگیری، حملات هوایی و محاصره دریایی که دستاوردی راهبردی برایش نداشت، از طریق تنگنای معیشتی و فشار حداکثری، ایران را به پذیرش خواستههای خود وادار کند.
شکاف در جبهه تحریمها؛ ایست پکن و اسلامآباد
برخلاف انتظارات واشنگتن، برخی بازیگران کلیدی منطقه و جهان از پذیرش این دیکتهها سر باز زدهاند. این موضعگیریها نشان میدهد که ابزار تحریم دیگر مانند گذشته نمیتواند جهان را به یک مسیر واحد سوق دهد:
- پاکستان:دولت این کشور رسماً اعلام کرد از تحریمهای یکجانبه و تازه ایالات متحده علیه ایران تبعیت نمیکند و روابط تجاری خود را با این همسایه ادامه میدهد.
- چین:پکن نیز در رویکردی مشابه، مخالفت صریح خود را با کارزار تحریمی جدید واشنگتن ابراز داشت.
ریسک رکودتورمی و معادلات بازار نفت
اسکات بسنت در طرح خود پیشنهاد داده است که صادرات نفت ایران به صفر برسد. اما این هدف با واقعیتهای بازار انرژی در تضاد است. حذف نفت ایران از بازار جهانی، شوک رکودتورمی شدیدی را به متحدان سنتی آمریکا در اروپا تحمیل میکند.
تحلیلها نشان میدهد این رویکرد نوین علاوه بر تعارض با موازین حقوق بینالملل، به دلایل ساختاری محکوم به شکست است. تجارب تاریخی ثابت کرده که کارزارهای تحریمی هرگز نمیتوانند نظامهایی را که برای حفظ بقا و منافع ملی مصمم هستند، ساقط کنند.