بنبست در بنادر؛ روسیه و اوکراین در معرض کاهش صادرات
بازار جهانی غلات هفته جاری را با ریسک شدید دسترسی به عرضه آغاز کرد. بیش از ۹۵ درصد ظرفیت صادرات غلات روسیه از بنادر دریای سیاه و آزوف عملاً از مدار خارج شده است. این اختلال باعث شد صادرات گندم روسیه در ماه اوت به ۱.۹ میلیون تن کاهش یابد؛ رقمی که در مقایسه با ۴.۵ میلیون تن سال گذشته و میانگین تاریخی ۵ میلیون تن، افت شدیدی را نشان میدهد.
وضعیت در اوکراین نیز مشابه است. صادرات محصولات کشاورزی این کشور از یکم تا ۲۶ اوت به حدود ۱.۴۲ میلیون تن رسید که سهم غلات در آن تنها ۸۲۲ هزار تن بود. تلاش برای جبران این کمبود از طریق مسیر دانوب، خطوط راهآهن و بنادر بالتیک، اثرگذاری محدودی داشته است. گواه این بنبست، تجمع ۷۰ کشتی در کانال سولینا است که در انتظار دسترسی به بنادر اوکراین ماندهاند.
شکاف قیمتی؛ تضاد تولید و دسترسی
در حال حاضر مسئله اصلی، کمبود تولید نیست، بلکه ناتوانی در رساندن غله به بازارهای جهانی است. همین موضوع باعث ایجاد یک شکاف قیمتی عمیق شده است. قیمت اسمی گندم روسیه حدود ۲۲۰ دلار در هر تن است، اما به دلیل مشکلات لجستیکی، خریداران به سمت گزینههای گرانتر اما در دسترستر میروند:
اگر این اختلالات ادامه یابد، مجموع کاهش صادرات گندم روسیه و اوکراین بین ۸ تا ۱۲ میلیون تن برآورد میشود. تداوم این محدودیتها پس از اکتبر و نوامبر، احتمالاً زمینهساز موج صعودی جدیدی در قیمتهای جهانی خواهد بود.
بحران ذرت؛ فشار همزمان اقلیم و سفتهبازی
بازار ذرت اکنون با ترکیبی از ریسکهای دریای سیاه، افت تولید در اروپا و وضعیت نامساعد محصول آمریکا روبروست. گرما و خشکسالی در اروپا تولید را به شدت کاهش داده و در آمریکا نیز شرایط محصول به ۵۷ درصد «خوب تا عالی» رسیده است.
بازدیدهای میدانی از اراضی تحت کشت در آمریکا، عملکرد محصول را ۱۷۳.۲ بوشل در هر ایکر برآورد کردهاند. این رقم با تخمین ۱۸۰.۷ بوشلی وزارت کشاورزی آمریکا فاصله دارد و این اختلاف به معنای کاهش حدود ۱۶.۷ میلیون تن در تولید نهایی است. ورود سرمایههای سفتهباز به این بازار، قراردادهای ذرت را به بالاترین سطح در سه سال اخیر رسانده است، هرچند حجم بالای موقعیتهای خرید، بازار را در برابر هرگونه اصلاح قیمت آسیبپذیر میکند.