تکرار لرزشها در شرق پایتخت
بامداد ۹ شهریور ۱۴۰۵ با زمینلرزهای به بزرگی ۳.۸ در جنوب جاجرود آغاز شد. این رخداد باعث شد توجهها دوباره به لرزهخیزی شرق تهران جلب شود؛ منطقهای که از نظر آماری در ۳۰ سال گذشته، لرزشهای کوچک بیشتری را نسبت به غرب تهران تجربه کرده است.
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، میگوید وقوع زمینلرزههای کوچک لزوماً به معنای نزدیک بودن یک زلزله بزرگ نیست. با این حال، ترکیب پیشینه تاریخی منطقه، وجود گسلهای فعال و تغییرات تنش در زمین، پایش مستمر و آمادگی در برابر زلزله را به ضرورتی جدی تبدیل میکند.
آمار لرزشهای سال جاری
تحلیل دادههای لرزهنگاری نشان میدهد شرق تهران در مدت کوتاه ۱۶۴ روز ابتدای سال ۱۴۰۵، نُه زمینلرزه با بزرگی بیش از ۳ ثبت کرده است. لرزش اخیر در جنوب جاجرود، نهمین مورد از این دست است. فعالیتهای لرزهای در سالهای اخیر بهویژه در محدوده شهرهای زیر شدت یافته است:
- پردیس
- بومهن
- رودهن
- دماوند
در این میان، زمینلرزه ۲۲ اردیبهشت با بزرگی ۴.۶ در منطقه پردیس، یکی از مهمترین شواهد فعال بودن پهنه لرزهای شرق پایتخت در سالهای اخیر به شمار میرود.
گسل مشا؛ موتور لرزهخیزی شرق تهران
بررسی ساختارهای زمینشناسی منطقه نشان میدهد گسل مشا یکی از اصلیترین منابع لرزهخیزی در شمال شرق تهران است. این سامانه که از نوع امتدادلغز مورب و چپگرد است، بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول دارد و در محدوده روستای کلان، گسل شمال تهران را قطع میکند.
ساختار گسل مشا از سه قطعه مجزا تشکیل شده است که قطعه شرقی آن از فیروزکوه تا روستای کلان امتداد مییابد. فعال بودن این گسل و تلاقی آن با سایر سامانههای لرزهای، باعث میشود شرق تهران نسبت به نقاط دیگر پایتخت، حساسیت لرزهای بیشتری داشته باشد.