تعداد محدود یوزپلنگهای شناسایی شده
باقر نظامی، مدیر پروژه حفاظت یوزپلنگ، در همایش ملی یوزپلنگ در بجنورد اعلام کرد که جمعیت باقیمانده این گونه در جهان، اکنون تنها در فلات مرکزی ایران متمرکز شده است. او بر لزوم برنامهریزی دقیق، پایش مستمر و همکاری دستگاههای مختلف برای حفاظت از این گونه تاکید کرد.
بر اساس دادههای بهدست آمده از سامانههای پایش، شمار یوزپلنگهای شناسایی شده به شرح زیر است:
- ۷ قلاده نر
- ۶ قلاده ماده
- ۹ قلاده با جنسیت نامشخص
- ۵ قلاده توله
مجموع این شناساییها به ۲۷ قلاده میرسد که در گسترهای حدود ۶ میلیون هکتار از زیستگاههای طبیعی پراکنده شدهاند.
سامانه ملی شناسایی؛ ردپای لکهها
برای مدیریت دقیقتر این جمعیت اندک، سامانه ملی شناسایی یوزپلنگ راهاندازی شده است. این سامانه در واقع یک بانک اطلاعاتی جامع است که تصاویر دوربینهای تلهای و سایر ابزارهای پایش را تحلیل میکند. شناسایی هر یوزپلنگ در این سیستم بر اساس الگوی منحصربهفرد لکههای بدن این حیوان صورت میگیرد.
این رویکرد علمی به محیطبانان و پژوهشگران کمک میکند تا وضعیت جمعیت، شناسایی دقیق افراد و روند تغییرات هر قلاده را با دقت بیشتری رصد کنند.
مرگومیر؛ چالش اصلی بقا
با وجود توان زادآوری مناسب یوزپلنگ در طبیعت، نرخ بالای مرگومیر مانع از رشد جمعیت این گونه شده است. آمارها نشان میدهد طی ۲۵ سال گذشته، نزدیک به ۱۰۰ مورد تلفات یوزپلنگ ثبت شده است.
ثابت شده که اقدامات حفاظتی یک ربع قرن اخیر نتوانست جمعیت را به سطح مطلوب برساند، چرا که میزان تلفات به اندازه کافی کنترل نشده است. در جمعیتی به این کوچکی، هر مورد مرگ اثر تخریبکنندهای بر کل گونه میگذارد.
پژوهش روی رفتار و زیستگاه
پژوهشگران از سال ۱۳۹۸ جابهجاییهای یوزپلنگها را استخراج و بررسی کردهاند. هدف از این تحلیلها، دستیابی به شناخت دقیقتری از رفتار، محدوده حرکتی و نیازهای زیستگاهی این گونه است تا مداخلات حفاظتی بهصورت هدفمندتر اجرا شود. همچنین کاهش جمعیت طعمهها به عنوان یکی از تهدیدهای جدی برای بقای یوزپلنگ ایرانی شناسایی شده است.