دمای بدن ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر که با دماسنج اندازهگیری شود، بهطور کلی تب محسوب میشود. با این حال، امید صفری، متخصص اطفال و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی، معتقد است آنچه اهمیت بیشتری دارد، بررسی وضعیت عمومی کودک است. هوشیاری، میزان مصرف شیر و مایعات، نظم تنفسی و تغییرات رفتاری، شاخصهای اصلی برای ارزیابی شدت بیماری هستند.
هشدار قرمز برای نوزادان زیر سه ماه
در نوزادان، تب باید با جدیت بیشتری پیگیری شود. هرگونه مشاهده دمای ۳۸ درجه یا بالاتر در شیرخواران زیر سه ماه، حتی اگر کودک در ظاهر حال عمومی مناسبی داشته باشد، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. در این بازه سنی، خانوادهها نباید به امید کاهش خودبهخودی تب منتظر بمانند و باید سریعاً به پزشک مراجعه کنند.
نشانه های اورژانسی در کودکان بزرگتر
در کودکان بزرگتر، تب لزوماً به معنای وضعیت بحرانی نیست، مگر اینکه با علائم خاصی همراه شود. در صورت مشاهده موارد زیر، باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت یا کودک را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کرد:
- بیحالی شدید، خوابآلودگی غیرعادی یا کاهش سطح هوشیاری
- گریه مداوم و تسکینناپذیر
- تشنج، سفتی گردن یا سردرد شدید
- ظهور بثورات پوستی غیرعادی یا کبودی لبها
- دشواری در تنفس یا تند شدن نفسها
- استفراغ مکرر و درد شدید
- نشانههای کمآبی بدن شامل خشکی دهان، گودافتادگی چشمها و کاهش دفع ادرار
مدت زمان تب و گروههای حساس
مدت زمان تداوم تب یکی دیگر از معیارهای مهم است. اگر تب کودک بیش از سه روز ادامه یابد یا پس از یک دوره بهبود نسبی دوباره بازگردد، معاینه توسط پزشک ضروری است. همچنین برخی کودکان به دلیل شرایط خاص، نیاز به پیگیری دقیقتری دارند؛ از جمله کودکانی که دارای بیماریهای زمینهای هستند، سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا سابقه تشنج ناشی از تب را تجربه کردهاند.
تفاوت عدد دماسنج با وضعیت بالینی
والدین نباید تنها بر عدد دماسنج تمرکز کنند. کودکی که حتی با تب متوسط، بیحال است، مایعات نمینوشد و واکنش مناسبی به محیط ندارد، باید زودتر ارزیابی شود. در مقابل، کودکی که با وجود تب، هوشیار است، بازی میکند و مایعات مینوشد، معمولاً وضعیت بهتری دارد، هرچند همچنان باید تحت نظر باشد.
برای مراقبتهای اولیه در منزل، رعایت موارد زیر توصیه میشود:
- تأمین مایعات کافی متناسب با سن کودک
- پوشاندن لباسهای سبک
- تأمین استراحت کافی
- اندازهگیری دقیق و منظم دمای بدن