تب در کودکان همیشه به معنای بحران نیست، اما تشخیص زمان مناسب برای مراجعه به پزشک میتواند سرنوشتساز باشد. امید صفری، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی، دمای ۳۸ درجه سانتیگراد و بالاتر را (در صورتی که با دماسنج اندازهگیری شده باشد) تب میداند. با این حال، او تأکید میکند که والدین نباید تنها به عدد دماسنج تکیه کنند؛ بلکه باید به واکنشهای کودک، میزان هوشیاری، تنفس و پذیرش مایعات توجه ویژهای داشته باشند.
خط قرمز برای نوزادان زیر سه ماه
در نوزادان، تحمل تب بسیار پایینتر از کودکان بزرگتر است. مشاهده دمای ۳۸ درجه یا بیشتر در شیرخواران زیر سه ماه، حتی اگر کودک در ظاهر حال عمومی مناسبی داشته باشد، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. در این بازه سنی، خانوادهها نباید به امید کاهش خودبهخودی تب، زمان را از دست بدهند.
علائم هشداردهنده در کودکان بزرگتر
برای کودکان بزرگتر، تب به تنهایی لزوماً اضطراری نیست، مگر اینکه با برخی نشانههای خطرناک همراه شود. در صورت مشاهده موارد زیر، باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت یا کودک را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کرد:
- بیحالی شدید، خوابآلودگی غیرعادی و کاهش سطح هوشیاری
- گریه مداوم و تسکینناپذیر
- تشنج، سفتی گردن و سردرد شدید
- بثورات پوستی غیرعادی یا کبودی لبها
- تند شدن تنفس یا دشواری در نفس کشیدن
- استفراغ مکرر و دردهای شدید
- نشانههای کمآبی بدن (مانند خشکی دهان، گودافتادگی چشمها و کاهش دفع ادرار)
مدت زمان تب و گروههای پرخطر
مدت زمان تداوم تب یکی دیگر از معیارهای مهم است. اگر تب بیش از سه روز ادامه یابد یا پس از یک دوره بهبودی دوباره بازگردد، معاینه توسط پزشک ضروری است. علاوه بر این، کودکانی که بیماریهای زمینهای دارند، سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا سابقه تشنج ناشی از تب را تجربه کردهاند، باید تحت نظارت دقیقتری باشند.
تفاوت کودک فعال و کودک بیحال
پزشک متخصص اطفال اشاره میکند که کودکی که با وجود تب، بازی میکند، هوشیار است و مایعات مینوشد، معمولاً وضعیت بهتری دارد. در مقابل، کودکی که حتی با تب متوسط، بیحال است و به محیط واکنش مناسب نمیدهد، باید سریعتر ارزیابی شود.
مراقبتهای اولیه در منزل
برای مدیریت اولیه تب در خانه، رعایت موارد زیر توصیه میشود:
- تأمین مایعات کافی متناسب با سن کودک
- پوشاندن لباسهای سبک برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد بدن
- رعایت استراحت مطلق و اندازهگیری دقیق دما با دماسنج