شگفتی در دولت از موضع رئیسجمهور
یک مقام آگاه در دولت در گفتوگو با خبرگزاری فارس اعلام کرد که از موضع مسعود پزشکیان درباره قیمت بنزین شگفتزده شده است. به گفته این مقام، رئیسجمهور پیشتر در این مورد اطلاعرسانی نکرده بود. پزشکیان در اظهاراتی خبری صراحتاً اعلام کرد دولت قصد دارد نرخ سهمیه سوم بنزین را به ۱۰ هزار تومان افزایش دهد.
این تصمیم در واقع ادامه مصوبهای است که بنزین را سهنرخی کرد؛ مدلی که در آن تأکید شده نرخ سهمیه سوم هر سه ماه یکبار بازنگری و افزایش یابد.
تقابل دو دیدگاه؛ طرح سقاب در برابر مدل سهنرخی
در روزهای اخیر سه راهکار مختلف برای مدیریت بنزین روی میز دولت بود:
- تغییر در ساختار سهمیههای اول و دوم.
- تغییر نرخ سهمیه سوم بنزین.
- تخصیص بنزین به کد ملی (طرحی که تحت هدایت اسماعیل سقاب، معاون رئیسجمهور، پیش میرفت).
صادق الحسینی، کارشناس اقتصادی، با دفاع از مدل سقاب استدلال میکند که مالکیت انرژیهای کشور از جمله بنزین متعلق به مردم است. او معتقد است سهمیهها باید متناسب با میزان تولید بهصورت رایگان توزیع شوند تا مردم با خرید و فروش سهمیهها، خودشان قیمت را تعیین کنند و سود حاصل از افزایش قیمتها مستقیماً به جیب مصرفکنندگان برود.
هشدار درباره معضلات اجتماعی و دادههای مجلس
در مقابل، حبیبالله ظفریان، معاون مرکز پژوهشهای مجلس، با طرح اعطای سهمیه به مردم مخالفت میکند. او هشدار میدهد که در این مدل، بخش بزرگی از جامعه متضرر میشوند و مجبورند بنزین مورد نیاز خود را با قیمت بازار آزاد تهیه کنند؛ مشکلی که ظفریان آن را یک «معضل اجتماعی» میداند و معتقد است در طرحهای پیشنهادی نادیده گرفته شده است.
ظفریان مسیر «تدریجی کردن نرخ سوم» را جایگزین بهتری میبیند. این دیدگاه با گزارش کمیسیون انرژی مجلس همسو است. طبق دادههای این کمیسیون، استراتژی تدریجی در تغییر نرخ سوم بنزین، کمترین آسیب اجتماعی را به همراه داشته است. همچنین آمارها نشان میدهد اجرای این مرحله از طرح، در نخستین دور به کاهش ۵ درصدی مصرف بنزین منجر شده است.