بسیاری از خانوادهها عصرها استکانهای کوچک چای پررنگ و شیرین را در اختیار کودکان قرار میدهند، بدون آنکه بدانند بدن در حال رشد کودک، آمادگی دریافت کافئین و مقادیر بالای قند را ندارد. چای سیاه و سبز هر دو حاوی کافئین هستند و حساسیت کودکان به این ماده بسیار بیشتر از بزرگسالان است.
کافئین؛ دشمن خواب و تمرکز
کافئین موجود در چای، سیستم عصبی کودک را تحریک میکند. این موضوع لزوماً به معنای انرژی بیشتر نیست، بلکه در بسیاری از موارد منجر به بروز علائم زیر میشود:
- بیقراری و تحریکپذیری عصبی
- تپش قلب و اضطراب
- دشواری در تمرکز بر فعالیتهای آموزشی
مصرف این نوشیدنی در ساعات عصر و شب، کیفیت خواب شبانه را کاهش میدهد یا زمان به خواب رفتن را طولانی میکند. از آنجا که رشد جسمی و تکامل ذهنی کودک در ساعات خواب اتفاق میافتد، هرگونه اختلال در این بازه، مستقیماً روی خلقوخو و یادگیری روزانه اثر میگذارد.
تداخل در جذب آهن و خطر کمخونی
یکی از جدیترین نگرانیهای تغذیهای، تاثیر چای بر جذب مواد معدنی است. ترکیبات موجود در چای مانع جذب آهن موجود در غذاها میشود. این مسئله برای کودکانی که پیشتر دچار کمبود آهن هستند یا در معرض خطر کمخونی قرار دارند، تهدیدآمیز است و میتواند رشد طبیعی آنها را کند کند.
قند افزوده و سلامت دندانها
بسیاری از کودکان چای را با مقدار زیادی شکر یا قند مینوشند. این ترکیب، علاوه بر افزایش ریسک پوسیدگی دندانها، باعث دریافت بیش از حد قند در رژیم غذایی میشود که در درازمدت توازن تغذیهای بدن را برهم میزند.
جایگزینهای مناسب و توصیههای مصرف
برای تأمین مایعات بدن کودکان، آب و شیر متناسب با سن، امنترین و مفیدترین انتخابها هستند. اگر قرار است نوجوانان چای بنوشند، رعایت نکات زیر ضروری است:
- استفاده از چای کمرنگ و در مقدار محدود
- حذف کامل شکر و قند افزوده
- پرهیز از مصرف در ساعات نزدیک به خواب
