همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: در دومین ماه از تابستان۱۴۰۵، دماسنجها در پهنه جغرافیایی ایران داستانی از جنس تب و برف را روایت میکنند، روایتی که در آن تفاوت دمای سردترین و گرمترین نقطه کشور به مرز ۳۹درجه سانتیگراد رسیده است.
این اختلاف دمای نزدیک به ۴۰درجه، فراتر از یک عدد ساده روی مانیتورها، شبیه به جادویی واقعی است. فکرش را بکنید، در همان ساعتی که یک نفر در جنوب کشور کولر را روی آخرین درجه گذاشته و به قاچهای هندوانه خنک پناه برده، چندصد کیلومتر آنطرفتر در ارتفاعات غرب، دیگری زیپ کاپشن بهارهاش را بالا کشیده تا از گزند نسیم سرد کوهستان در امان بماند. ایران سرزمین شگفتیهاست، ویترینی طبیعی و بینظیر که تمام فصلهای سال را در یک قاب واحد جا داده است.
اینکه بتوانی در یک روز، هم پای برفگیر کوهستان قدم بزنی و هم زیر آفتاب سوزان جنوب چای داغ بنوشی هیجانانگیزترین ویژگی اقلیم ماست. در ادامه، سفر کوتاهی داریم به قطبهای داغ و سرد کشور در این روزهای مردادماه تا ببینیم دماسنجها در این سرزمین شگفتانگیز چه اعدادی را نشان میدهند.
هرم سرخ جنوب
وقتی از شهرهای گرم ایران حرف میزنیم، نگاهها ناخودآگاه به سمت جنوب و مرکز کشور میرود، جایی که خوزستان، بوشهر، هرمزگان، کرمان، یزد و فارس در حصار تفبادهای تابستانی قرار میگیرند. در این قلمرو آفتابی، شهر امیدیه-آغاجاری با ثبت دمای حداکثر ۴۸درجه سانتیگراد داغترین نقطه کشور است. کمی آنطرفتر، اهواز با حداقل دمای شبانه ۳۳درجه خواب راحت را از چشمها میگیرد.
در پهنه کویر، شهداد کرمان با حداقل دمای بیپیشینه ۳۵درجه و حداکثر ۴۶درجه در روز، تنور لوت را روشن نگه میدارد. بافق یزد نیز با بیشینه ۴۵درجه و لامرد فارس با حداکثر ۴۴درجه، مرزهای تحمل گرما را جابهجا میکنند. در این اقلیم، دماسنجها در نوسانی میان حداقل ۴۲تا حداکثر ۴۸درجه سانتیگراد، نبض زندگی سوزان اما پرانرژی جنوب را بازگو میکنند.
خنکای سبز غرب
سوی دیگر این نقشه اقلیمی، کوهستانهای سرسبز غرب و شمالغرب کشور جا خوش کردهاند، پناهگاهی خنک در استانهای گیلان، کردستان، آذربایجان غربی، آذربایحان شرقی، اردبیل، ایلام و چهارمحال و بختیاری. در این بهشت بهاری، منطقه هزارکانیان کردستان با ثبت حداقل دمای شگفتانگیز ۹درجه سانتیگراد، سردترین نقطه ایران در میانه تابستان است. در همسایگی آن، تخت سلیمان با دمای حداقل ۱۲درجه و حداکثر ۳۳درجه، هوای مطبوعی دارد. جادههای ییلاقی خلخال نیز با حداقل دمای ۱۳درجه، مسافران را به وجد میآورند.
ارتفاعات شهرکرد با حداقل ۱۴درجه و حداکثر ۳۷درجه و دشت خنک چالدران با دمای حداکثر ۳۲درجه، مقاصد خنک این روزها هستند. در این نواحی، نوسان دمایی میان حداقل ۹ تا حداکثر ۳۷درجه سانتیگراد تصویری بهاری و باطراوت از تابستان ایران را به نمایش میگذارد.
