بسیاری از مردم تصور میکنند مصرف دوزهای بالای ویتامین C باعث تقویت سیستم ایمنی و جلوگیری از سرماخوردگی میشود، اما شواهد علمی موجود نشان میدهد این ویتامین در بهترین حالت تأثیری محدود بر شدت علائم دارد و نمیتواند مانع ابتلا به این بیماری در عموم مردم شود.
ریشه باور به مصرف دوزهای بالای ویتامین C
محبوبیت مصرف دوزهای بالای این ویتامین به دهه ۱۹۷۰ و توصیههای لینوس پاولینگ، شیمیدان آمریکایی و برنده دو جایزه نوبل بازمیگردد. وی در سال ۱۹۷۰ در کتابی پیشنهاد کرد که روزانه حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیگرم از این ویتامین مصرف شود. با این حال، بعدها مشخص شد که تفسیر پاولینگ از شواهد علمی با انتقاداتی روبهرو است و او در تحلیلهای خود از محاسبات ریاضی نادرست و مطالعات محدود یا کمکیفیت استفاده کرده است.
یافتههای پژوهشهای علمی و فراتحلیلها
در سالهای اخیر دو پژوهش گسترده در این زمینه صورت گرفته است:
- فراتحلیل سال ۲۰۲۳: این پژوهش با بررسی ۱۰ مطالعه کنترلشده روی ۲۷۳۶ فرد سالم که روزانه دستکم ۱۰۰۰ میلیگرم ویتامین C دریافت کرده بودند، نشان داد مصرف منظم این مکمل با حدود ۱۵ درصد کاهش در شدت علائم شدید سرماخوردگی همراه است، اما مدت زمان علائم خفیف را کاهش نمیدهد.
- فراتحلیل سال ۲۰۱۳: نتایج این مطالعه نشان داد مصرف روزانه حدود ۲۰۰ میلیگرم ویتامین C در جمعیت عمومی، تعداد دفعات ابتلا به سرماخوردگی را کاهش نمیدهد؛ هرچند این کاهش در گروههای خاصی مانند ورزشکاران و نیروهای نظامی مشاهده شده است.
نکته حائز اهمیت این است که شروع مصرف ویتامین C پس از آغاز علائم بیماری، فایده قابلتوجهی در درمان ندارد.
دوزهای توصیهشده و محدودیتها
میزان مصرف ویتامین C بر اساس استانداردهای بهداشتی متفاوت است:
- در استرالیا، میزان توصیهشده روزانه برای بزرگسالان بالای ۱۹ سال حدود ۴۵ میلیگرم است.
- در ایالات متحده آمریکا، حد بالای قابلتحمل مصرف برای بزرگسالان ۲۰۰۰ میلیگرم در روز تعیین شده است.