نتایج پژوهشی جدید نشان میدهد که ویروسها نقشی فراتر از نابودی باکتریها در اکوسیستمهای میکروبی ایفا میکنند. دانشمندان دانشگاه ویرجینیا تک کشف کردهاند که باکتریوفاژها (ویروسهای آلودهکننده باکتریها)، در هنگام تخریب سلولهای باکتریایی، ویتامین B12 محبوس در این سلولها را آزاد میکنند تا در اختیار سایر میکروبها قرار گیرد.
معمای منشأ ویتامین B12 در محیط زیست
ویتامین B12 یا کوبالامین مادهای حیاتی است که در فرایندهای زیر نقش اساسی دارد:
- سنتز DNA
- تشکیل گلبولهای قرمز خون
- عملکرد طبیعی دستگاه عصبی
نکته قابل توجه این است که انسانها، حیوانات و گیاهان قادر به تولید این ویتامین نیستند و تنها برخی از باکتریها و آرکیها توانایی ساخت آن را دارند. از آنجایی که تولید B12 فرایندی پیچیده و پرهزینه از نظر انرژی است، بسیاری از میکروارگانیسمها برای تأمین آن به محیط اطراف خود وابسته هستند. این موضوع برای دانشمندان یک پرسش ایجاد کرده بود که اگر تولیدکنندگان B12 این ماده را در درون سلول خود نگه میدارند، چگونه مقدار کافی از آن برای سایر میکروبها در محیط آزاد میشود.
مکانیسم آزادسازی توسط ویروسها
پژوهش جدید پاسخ این پرسش را در فعالیت باکتریوفاژها یا فاژها میبیند. این ویروسها از طریق نوعی عفونت موسوم به «عفونت لیتیک» عمل میکنند. در این فرایند، مراحل زیر رخ میدهد:
- ویروس وارد سلول باکتری میشود.
- فاژ از سازوکار مولکولی باکتری برای تکثیر خود استفاده میکند.
- پس از تکثیر، سلول باکتری دچار پارگی و انفجار میشود.
- در نتیجه این تخریب، ویتامین B12 ذخیره شده در سلول به محیط آزاد شده و توسط میکروبهای دیگر جذب میگردد.
