گزارشهای منتشر شده از روند مذاکرات دیپلماتیک میان ایران و عمان نشان میدهد که طرفین در حال بررسی مدلهای مختلف برای مدیریت ایمنی و نظارت بر تردد کشتیها در تنگه هرمز هستند. این گفتگوها با هدف دستیابی به توافقی که امنیت ملی و حقوق حاکمیتی هر دو کشور را تضمین کند، در جریان است.
پیشنهاد عمان: الگوبرداری از تنگه مالاکا
عمان در هفته گذشته سازوکاری را پیشنهاد کرده است که بر پایه الگوی مدیریت «تنگه مالاکا» طراحی شده است. در این مدل که توسط کشورهای اندونزی، مالزی و سنگاپور اجرا میشود، مدیریت ایمنی کشتیرانی بهصورت مشترک انجام شده و هزینههای عملیاتی از طریق پرداختهای داوطلبانه شرکتهای کشتیرانی تأمین میگردد.
علاوه بر این، کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که مسقط پیشنهاد داده است مسیر کشتیرانی بهطور مساوی میان آبهای سرزمینی ایران و عمان تقسیم شود؛ به طوری که کشتیها از یک سمت وارد و از سمت دیگر خارج شوند.
طرح متقابل ایران و رویکرد دیپلماتیک
ایران پیشنهاد عمان مبنی بر تقسیم مساوی مسیر را رد کرده و طرح متقابلی ارائه داده است. جزئیات این طرح به شرح زیر است:
- تهران مدیریت کامل مسیر مربوط به بخش خود را بر عهده بگیرد.
- مسقط تنها بر بخشی از مسیر مقابل نظارت داشته باشد، نه تمام مسیر.
- این ساختار به ایران اجازه میدهد تا عملاً بر هر دو مسیر ورود و خروج نظارت داشته باشد.
وضعیت فعلی مذاکرات
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه در توصیف وضعیت این مذاکرات از عبارت «در آستانه نهایی شدن» استفاده کرد. وی تأکید کرد که هدف اصلی، تعیین مسیری است که حقوق حاکمیتی هر دو طرف را محترم بشمارد.
همچنین اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، تصریح کرد که هدف ایران دستیابی به مسیری «قابل قبول» است؛ مسیری که نه از مدل کریدور شمالی پیروی کند و نه جنوبی، بلکه امنیت ملی و منافع ایران را بهطور کامل حفظ نماید.